|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 3151 | अनुपात | ना. | ४. प्रमाण र इच्छाका सापेक्ष मात्रागत सम्बन्धअनुरूप प्रमाणफल र इच्छाफलको सम्बन्धमा निर्धारित हुने त्रैराशिक वा पञ्चराशिक क्रिया। | |
| 3152 | अनुपात | ना. | ५. कुनै काष्ठादि वा रसादि औषधी तयार गर्दा प्रयोग गरिने विभिन्न वस्तुको परस्परसापेक्ष मात्रा; अंश; भाग; भागबाँडो । | |
| 3153 | अनुपाती | वि. | अनुपातको; अनुपातसम्बन्धी; आनुपातिक । | |
| 3154 | अनुपादेय | वि. | १. उपादेयता वा उपयोगिता नभएको; अनुपयोगी। | |
| 3155 | अनुपादेय | वि. | २. स्वीकार गर्न लायक नभएको; ग्राह्य नभएको; अग्राह्य। | |
| 3156 | अनुपादेय | वि. | ३. कुनै प्रकारको पनि महत्त्व, मूल्य वा आवश्यकता नभएको; उपादेयतारहित; उपादेयताविहीन; अनावश्यक । | |
| 3157 | अनुपादेयता | ना. | १. उपादेयता वा उपयोगिताको अभाव; अनुपादेय हुनाको भाव । | |
| 3158 | अनुपादेयता | ना. | २. ग्रहण गर्न वा स्वीकार गर्न लायक कुनै पनि गुणको अभाव; कुनै पनि प्रकारको महत्त्व, मूल्य, उपयोगिता वा प्रयोजनको अभाव। | |
| 3159 | अनुपान/अनुपाम | ना. | १. आयुर्वेदिक औषधीमा एक औषधीका साथसाथै मिसाइएको कुनै अर्को औषधी । | |
| 3160 | अनुपान/अनुपाम | ना. | २. औषधी खाएपछि वा साथसाथै खाइने अर्को औषधी वा खाद्य वस्तु । | |
| 3161 | अनुपान/अनुपाम | ना. | ३. औषधीको ठिक्क अड्कलिएको मात्रा । | |
| 3162 | अनुपूरक | वि. | १. पहिले भएको कामको वा पहिलेका वस्तुको अपुगमा थपिने; नपुग भएमा थप गरिने; सम्पूरक । | |
| 3163 | अनुपूरक | वि. | ना. २. त्यसरी थपिने वस्तु। | |
| 3164 | अनुपूरित | वि. | भइसकेको काम भएको वस्तु आदिमा कमी वा अपूर्ण भई पछिबाट पूर्ति गरिएको; पछिबाट थपिएको; पूरा गरिएको; सम्पूरि। | |
| 3165 | अनुप्रस्थ | ना. | १. सितार, गितारजस्ता तारवाद्यमा औँलाले तारलाई रगड्दा पहिलोपल्ट निस्कने कम्पन; तार आदिबाट पहिलोपल्ट आउने स्वर । | |
| 3166 | अनुप्रस्थ | ना. | वि. २. क्षितिजसँग सम्बन्ध रहेको; आकाशसँग सम्बन्धित; क्षैतिज । | |
| 3167 | अनुप्राणित | वि. | १. प्राण हालिएको; सजीव तुल्याइएको । | |
| 3168 | अनुप्राणित | वि. | २. प्रेरणा प्रदान गरिएको ; प्रेरित गरिएको । | |
| 3169 | अनुप्राणित | वि. | ३. निकै मात्रामा प्रभावित; प्राणवान्; सजीव; उत्प्रेरित; प्रेरि। | |
| 3170 | अनुप्रास | ना. | साहित्यसिद्धान्तअनुसार पद वा पदावलीअन्तर्गत समान ध्वनि भएका एक वा अनेक व्यञ्जनवर्णको बारम्बार आवृत्ति हुँदा हुन जाने शब्दालङ्कार ( छेकानुप्रास, वृत्त्यनुप्रास, श्रुत्यनुप्रास, लाटानुप्रास, अन्त्यानुप्रास इ)। | |
| 3171 | अनुप्रास | ना. | )। | |
| 3172 | अनुबद्ध | वि. | कुनै मुख्य विषयवस्तुसँग सम्बद्ध; कसैका प्रति बफादारीपूर्वक संलग्न भएको । | |
| 3173 | अनुबन्ध | ना. | १. दुई वा धेरै व्यक्ति, संस्था, पक्ष आदिका बिचको सम्झौता । | |
| 3174 | अनुबन्ध | ना. | २. त्यस्तो सम्झौताको लिखत । | |
| 3175 | अनुबन्ध | ना. | ३. ग्रन्थसँग सम्बन्धित विषय, प्रयोजन र विषयी यी तीनैको सम्बन्धमध्ये कुनै एक । | |
| 3176 | अनुबन्धन | ना. | अनुबन्ध; करार; सम्झौता। | |
| 3177 | अनुबन्धन अधिकृत | ना. | कार्यालय आदिमा अनुबन्ध गर्ने अधिकारी । | |
| 3178 | अनुबन्धित | वि. | अनुबन्ध गरिएको । | |
| 3179 | अनुभरण | ना. | कुनै सेवामा जीवन बिताउने मान्छेका मृत्युपछि उनीहरूका स्वास्नी, छोराछोरीले जीवननिर्वाहका निमित्त पाउने जीवनवृत्ति; अनुवृत्ति। | |
| 3180 | अनुभव | ना. | १. इन्द्रिय वा स्नायुहरूका माध्यमबाट उत्पन्न उद्दीपनको फलस्वरूप प्रकट हुने मानसिक अनुक्रिया; अनुभूति; संवेदन। | |
| 3181 | अनुभव | ना. | २. पाँचै इन्द्रियले भोगी केही कुरो चाल पाउने क्रिया वा त्यसरी चाल पाएको ज्ञान । | |
| 3182 | अनुभव | ना. | ३. भोगाइ, चेताइ, बेहोराइ आदिको क्रिया वा प्रक्रिया । | |
| 3183 | अनुभव | ना. | ४. उक्त क्रियाप्रक्रियाबाट प्राप्त मानसिक बोध | | |
| 3184 | अनुभव | ना. | ५. स्वाद, गुण, विशेषता आदिको उपभोग तथा त्यस्तो उपभोगबाट प्राप्त बौद्धिक लाभ । | |
| 3185 | अनुभव | ना. | ६. उमेर, व्यस्तता, सहभागिता आदिले गर्दा विचार र शिल्पमा आउने परिपक्वता ; दक्षता; चातुर्य । | |
| 3186 | अनुभववाद | ना. | अनुभवलाई नै प्रधानता दिने एक दर्शन । | |
| 3187 | अनुभववादी | वि. | अनुभववादसम्बन्धी; अनुभववादको अनुयायी । | |
| 3188 | अनुभवहीन | वि. | अनुभव नभएको । | |
| 3189 | अनुभवहीनता | ना. | अनुभवहीन चाल वा अवस्था। | |
| 3190 | अनुभवात्मक | वि. | अनुभवसँग सम्बन्धि। | |
| 3191 | अनुभवाश्रित | वि. | अनुभवको भर परेको; अनुभवमा अडेको (ज्ञान, विचार इ.)। | |
| 3192 | अनुभव | वि. | अनुभव भएको वा पाएको । | |
| 3193 | अनुभाव | ना. | १. साहित्यशास्त्रअनुसार, मनमा कुनै भाव उब्जँदा र विशेषतः कुनै रसको अनुभूति हुँदा प्रकट हुने मानसिक र शारीरिक व्यापार; भावलाई उपयुक्त लक्षणद्वारा प्रकाशित गर्ने मानसिक र शारीरिक व्यापार । | |
| 3194 | अनुभाव | ना. | २. भरतको रसनिष्पत्तिसम्बन्धी सूत्रअनुसार विभाव र व्यभिचारी भावका साथ रसनिष्पत्तिमा भूमिका खेल्ने तत्त्व; स्थायी भाव उद्दीप्त भएपछि त्यसका आश्रयमा प्रकट भएर स्थायी भावलाई बाहिर प्रकाश गर्ने कार्यश्रेणीको व्यापार । | |
| 3195 | अनुभाव | ना. | ३. मर्यादा; चमक; शक्ति । | |
| 3196 | अनुभाव | ना. | ४. वैभव; प्रभाव। | |
| 3197 | अनुभाव | ना. | ५. सङ्कल्प; विश्वास । | |
| 3198 | अनुभावन | ना. | १. शरीरका चेष्टा, मुद्रा वा भङ्गिमाद्वारा मनका भावको प्रकाशन । | |
| 3199 | अनुभावन | ना. | २. अनुभाव व्यापार । | |
| 3200 | अनुभाव्य | वि. | १. अनुभव नगरी नहुने; अनुभव गर्नुपर्ने । |