|
|
|
|
|
|---|---|---|---|
| 51 | अँठिनु | अ.क्रि. | १. अर्काको पन्जाभित्र पुग्नु; परवश हुनु। |
| 52 | अँठिनु | अ.क्रि. | २. कुनै बन्धनले च्यापिनु, कसिनु वा मस्किनु। |
| 53 | अँठिया | ना. | गुदीमा मरिचजस्ता काला दाना र बोक्रामा कपासको बियाँमा हुने जस्तो झुस लाग्ने एक जातको केरा। |
| 54 | अँठ्याइ | ना. | अँठ्याउने क्रिया वा प्रक्रिया। |
| 55 | अँठ्याइनु | क.क्रि. | अँठ्याउने काम गरिनु; करेपिनु। |
| 56 | अँठ्याउनु | स.क्रि. | १. नउम्कने गरी दह्रोसँग समाउनु; जोडले निचोर्नु वा थिच्नु। (उदा.- भाइचाले साथीको घोक्रो अँठ्यायो।) |
| 57 | अँठ्याउनु | स.क्रि. | २. अरू कसैलाई आफ्नो पन्जामा पार्नु; करेप्नु (उदा.- दाजुले कुरामा अँठ्याएकाले उनी केही बोल्न सकेनन् )। |
| 58 | अँडिर | ना. | १. कथ्य. अँडिल। सातकुने पात भएको, झुप्पामा फल फल्ने, रातो वा सेतो डाँठ भएको, फलबाट तेल निकालिने र पातचाहिँ रेसमका किरालाई खुवाइने एक जातको बोट। |
| 59 | अँडिर | ना. | २. त्यसै वनस्पतिको फल। (यस फलको तेल जुलाफका निम्ति प्रयोग गरिन्छ।) |
| 60 | अँडुवा | वि. | १. जहरवात भई वा स्वतः ठुला आँडा हुने; ठुलो अण्डकोष भएको; आँडावाल; आँडे। |
| 61 | अँडुवा | वि. | २. खसी नपारेको; नसुमरेको (साँढे, बहर, बोको, घोडो आदि)। |
| 62 | अँतेर्नु | स.क्रि. | १. कसैलाई लखेट्तै छेक्तै लगी भित्तो, कुनु वा अप्ठ्यारोमा पुऱ्याई वशमा पार्नु; कसैलाई लडाई शरीरका खास खास भागमा घुँडाले टेकी हलचल गर्न नदिई कायल पार्नु। |
| 63 | अँतेर्नु | स.क्रि. | २. यातना दिई अत्याउनु। |
| 64 | अँतेराइ | ना. | अँतेर्ने भाव, क्रिया वा प्रक्रिया। |
| 65 | अँतेरिनु | अ.क्रि. | अँतेर्ने काम गरिनु; अँचेटिनु। |
| 66 | अँधेर | ना. | १. प्रकाशको अभावमा वस्तुको यथार्थ ज्ञान नभए जस्तै समाजमा वा राज्यमा विवेकविचारशून्य भई अन्धकार भएको अवस्था; न्यायनिसाफ हुन नसकेको र कर्तव्य अकर्तव्य वा असलखराबको छ्यानविचार नभई जथाभाबी भएको स्थिति; विभिन्न प्रकारले भएको अन्धकारको व्याप्ति; दृष्टिविहीनता; अन्धेर (उदा.- यहाँ दिउँसै अँधेर भयो। यस्तो अँधेर सहन सकिँदैन।)। वि. |
| 67 | अँधेर | ना. | २. अँधेरो; अन्धकार। |
| 68 | अँधेरी | ना. | १. सधिएका हात्ती, घोडा आदिको आँखामा लगाइने पर्दा। वि. |
| 69 | अँधेरी | ना. | २. कृष्णपक्षको; कालो; घाम नछिरी अँध्यारो हुने (अँधेरी रात, अँधेरी खोला, अँधेरी पाखा, अँधेरी वन इ.)। |
| 70 | अँधेरो | ना. / वि. | अन्धकार; अँध्यारो। |
| 71 | अँध्यार | ना. / वि. | अँध्यारो। |
| 72 | अँध्यार खाउडे/खाउडो | वि. | अँध्यारमुखे। |
| 73 | अँध्यारमुखे | वि. | अँध्यारो मुख भएको वा अँध्यारो मुख लाउने; घोसे। |
| 74 | अँध्यारो | ना. | १. प्रकाशको अभाव; उज्यालाको अभाव; मलिनता। वि. |
| 75 | अँध्यारो | ना. | २. उज्यालो नभएको; निस्तेज; उज्जर नभएको; मड्किलो। (उदा.- अँध्यारो मुख लाउनु; मन अँध्यारो हुनु; यो लुगाको रङ अँध्यारो छ इ )। ) अँध्याराको काम, खोलाको गीत (उखान)। |
| 76 | अँध्याराको जँघार | टु. | भेउ नपाई गरिएको काम। |
| 77 | अँप | ना. | १. मर्दापर्दा दान गरिने अम्खोराको आकारको भाँडो। |
| 78 | अँप | ना. | २. माटाको भाँडो। |
| 79 | अंश | ना. | १. भाग; हिस्सा; खण्ड; टुक्रा। |
| 80 | अंश | ना. | २. दाजुभाइ वा अन्य अंसियारका बिच हुने जायजेथाको भागबन्डा; सो भागबन्डाअन्तर्गतको एक खण्ड। |
| 81 | अंश | ना. | ३. गणितमा भिन्नको सङ्ख्या वा अङ्क; वृत्तका परिधिको ३६० भागमध्ये एक भाग। |
| 82 | अंश | ना. | ४. मेष, वृष आदि राशिका भोग्यकालको तिस भागको एक भाग। |
| 83 | अंश | ना. | ५. चन्द्रमाको सोह्र खण्डमध्ये एक खण्ड। |
| 84 | अंश | ना. | ६. संस्थान, निगम, कम्पनी आदिमा अधिकृत पुँजीअन्तर्गत निश्चित रकमको एक हिस्सा। |
| 85 | अंश | ना. | ७. सङ्गीतमा रागको विस्तार वा थाट प्रकट हुने स्वर। |
| 86 | अंशत: | क्रि.वि. | केही अंशमा; केही हदसम्म; केही मात्रामा; अपूर्ण रूपमा। (उदा.- उहाँ कविताभन्दा नाटकमा अंशतः सफल हुनुहुन्छ। तपाईंको कुरा अंशतः सत्य हो।) विप. पूर्णतः। |
| 87 | अंशदान | ना. | कुनै स्थानीय, क्षेत्रीय, राष्ट्रिय वा अन्तर्राष्ट्रिय सामाजिक, धार्मिक आदि संस्था वा कोषमा आफ्ना अधिकारको अंश अर्पने काम; आफूले पाएका अंशको दान। |
| 88 | अंशधर | ना. | कुनै उद्योगव्यवसाय वा अन्य प्रकारका आर्थिक कारोबारसँग सम्बन्धित संस्था आदिमा पुँजी लगाउने व्यक्ति; हिस्सेदार; साझेदार; अंसियार। |
| 89 | अंशपत्र | ना. | अंशबन्डाको कागत; बन्डापत्र। |
| 90 | अंशबखेडा | ना. | अंशको बाँडफाँड वा भागबन्डा- सम्बन्धी कचिङ्गल। |
| 91 | अंशबन्डा | ना. | अंसियारहरूका बिचमा रहेको सगोलको श्रीसम्पत्तिको बाँडफाँड। |
| 92 | अंशभागी | ना. | अंशको हकदार। |
| 93 | अंशावतार | ना. | भगवान्को वा महापुरुषको अंश लिएर जन्मेको व्यक्ति; अवतारी व्यक्ति। |
| 94 | अंशु | ना. | सूर्यको किरण; प्रकाश; ज्योति। |
| 95 | अंशुमान् | ना. | सूर्य। |
| 96 | अंशुमाली | ना. | सूर्य l |
| 97 | अंशुवर्मा | ना. | नेपालको इतिहासमा लिच्छविकालका एक प्रसिद्ध शासक; नेपालका राष्ट्रिय विभूतिमध्ये एक; आरम्भमा राजा शिवदेवसँग मिली महासामन्तका हैसियतले संयुक्त रूपमा र अन्तिम समयमा राजाका रूपमा नै शासन गर्ने एक लिच्छविकालीन शासक। |
| 98 | अंस | ना. | हे. अंश। |
| 99 | अंसियार | ना. | १. पुर्ख्यौली सम्पत्ति वा सगोलको सम्पत्तिमा अंश पाउने अधिकार भएको व्यक्ति; अंशको हकदार; अंशको अधिकारी; अंशभागी। |
| 100 | अंसियार | ना. | २. कानुनी रूपमा अंश पाउने वंशहरूको समूह, जस्तो- अंसियारबंसियार। |