|
|
|
|
|
|---|---|---|---|
| 1201 | अतन्द्रित/अतन्द्रिल | वि. | २. जागा; सावधान; सतर्क। विप. तन्द्रिल। |
| 1202 | अतर्कनीय | वि. | तर्कद्वारा जान्नबुझ्न नसकिने; तर्कभन्दा परको; अतर्क्य। |
| 1203 | अतर्कित | वि. | १. सोच्तै नसोचेको; तर्कना नै नगरेको; कल्पना नै नगरिएको। |
| 1204 | अतर्कित | वि. | २. आकस्मिक; अचानक आइपरेको। |
| 1205 | अतर्क्य | वि. | तर्क गर्नै नसकिने वा नपर्ने; अन्दाज गर्न नसकिने; अचिन्त्य। |
| 1206 | अतल | वि. | १. पिँध पत्ता लगाउन नसकिने; भुइँ छुन नसकिने किसिमको ज्यादै गहिरो; थाहा पाइनसक्नु गहिरो; अथाह गहिरो। ना. |
| 1207 | अतल | वि. | २. पूर्वीय पौराणिक भूगोलअन्तर्गत सप्त पाताल (अतल, वितल, सुतल, तलातल, महातल, रसातल र पाताल) मध्ये पहिलो। |
| 1208 | अतलस्पर्शी | वि. | १. पिँधसम्म छुने; पाताल छुने। |
| 1209 | अतलस्पर्शी | वि. | २. ज्यादै गहिरो; थाहा पाइनसक्नु गहिरो; अथाह गहिरो; अत्यन्त गहन (उदा.- उहाँको अतलस्पर्शी विद्वत्ताबाट को प्रभावित नहोला!)। |
| 1210 | अताराङ्कित | वि. | ताराको चिह्न नलागेको वा नदिइएको; विशिष्ट तुल्याउन ताराको चिह्न नलगाइएको; ताराको चिह्न नलगाइएको र लिखित रूपमा नै उत्तर दिनुपर्ने (विधायिकाको बैठकमा गरिने प्रश्न)। विप. ताराङ्कित। |
| 1211 | अतालिनु | अ.क्रि. | १. रुँदारुँदै सास फेर्न गाह्रो परी आत्तिएर झन् झन् ठुलो स्वरले रुनु; कहालिएर रुनु। |
| 1212 | अतालिनु | अ.क्रि. | २. रुँदारुँदै सास रोकिएर बेहोसजस्तो हुनु; विह्वल हुनु; अलल्लिनु; अरल्लिनु। |
| 1213 | अतालिनु | अ.क्रि. | ३. बुद्धिभ्रम हुनु; आत्तिनु। |
| 1214 | अताले | वि. | अतालिने स्वभाव भएको; रुँदारुँदै बेहोस जस्तै हुने। |
| 1215 | अताल्याइ | ना. | अतालिने क्रिया, किसिम वा भाव। |
| 1216 | अताल्याइनु | क.क्रि. | अताल्याउने काम गरिनु; अतालिन लाइनु। |
| 1217 | अताल्याउनु | प्रे.क्रि. | अतालिने पार्नु; अत्याउनु। |
| 1218 | अतास | ना. | १. कुनै कुराबाट मन ज्यादै आत्तिने क्रिया; त्यसबाट डराउने वा त्रास मान्ने भाव। |
| 1219 | अतास | ना. | २. ठुलो डर, त्रास वा भय; अत्यास; आतुस। |
| 1220 | अतासिनु | अ.क्रि. | अतास मान्नु; अतासमा पर्नु; आत्तिनु। |
| 1221 | अतास्याइ | ना. | अतासिने भाव, किसिम वा क्रिया। |
| 1222 | अतास्याइनु | क.क्रि. | अतास्याउने काम गरिनु; अतासिन लाउनु। |
| 1223 | अतास्याउनु | प्रे.क्रि. | अत्यास लाग्ने तुल्याउनु; अतासिन लाउनु; अत्त्याउनु। |
| 1224 | अति | उप. | १. नाम र विशेषण शब्दको अगिल्तिर लागी आधिक्य, सीमा उल्लङ्घन, श्रेष्ठता, अतिशयता आदि बुझाउने उपसर्ग (अतिवृष्टि, अतिक्रमण, अतिवृद्ध, अत्याचार इ.)। वि. |
| 1225 | अति | उप. | २. ज्यादा; ज्यादै; औधी; अतिशय; अत्यन्त। (उदा.- राम त अति काम गर्दछ; ऊ अति सिपालु पनि छ।) |
| 1226 | अतिकण्ठ्य | वि. | भाषाशास्त्रअनुसार कण्ठस्थानको फेदबाट उच्चरित हुने (ध्वनि)। |
| 1227 | अतिकाल | ना. | १. निर्धारितभन्दा बढी समय; अबेर; विलम्ब। |
| 1228 | अतिकाल | ना. | २. कुनै मङ्गलकार्य वा संस्कारका निम्ति निर्धारित समय बितेउप्रान्तको समय। |
| 1229 | अतिक्रम | ना. | १. क्रम वा सिलसिलाको नघाइ। |
| 1230 | अतिक्रम | ना. | २. सीमा, मर्यादा वा नियमको उल्लङ्घन गर्ने र तिनका विरुद्ध व्यवहार गर्ने काम; समय बिताउने काम। |
| 1231 | अतिक्रमण | ना. | १. कुनै कुराको स्वीकृत वा निर्धारित सीमा नाघ्ने काम। |
| 1232 | अतिक्रमण | ना. | २. तोकिएको अधिकारका परिधिको उल्लङ्घन। |
| 1233 | अतिक्रमण | ना. | ३. कुनै मुलुकको निर्धारित अन्तर्राष्ट्रिय सिमाना पार गर्ने काम; सम्प्रभुता रहेको भूभाग वा जलसीमा र वायुसीमाउपर अन्य मुलुक वा व्यक्तिद्वारा अवैध प्रवेश; त्यस किसिमको आक्रमण वा हस्तक्षेप। |
| 1234 | अतिक्रम्य | वि. | अतिक्रमण गर्न सकिने। |
| 1235 | अतिक्रान्त | वि. | १. नाघेको। |
| 1236 | अतिक्रान्त | वि. | २. मर्यादा वा सीमाभन्दा पर पुगेको। |
| 1237 | अतिक्रान्त | वि. | ३. बितेको; व्यतीत। |
| 1238 | अति गर्नु | टु. | अचाक्ली गर्नु। (उदा.- कुनै काममा पनि अति गर्नु हुँदैन।) अति गर्नू, अत्याचार नगर्नू (उखान)। |
| 1239 | अति गोप्य | वि. | १. सम्बन्धित व्यक्तिबाहेक अरूले थाहा पाउन नहुने वा थाहा नपाएको। |
| 1240 | अति गोप्य | वि. | २. ज्यादै गोप्य गरी वा लुकाएर राख्नुपर्ने (चिट्ठीपत्र, कागजात आदि)। ना. |
| 1241 | अति गोप्य | वि. | ३. सम्बन्धित व्यक्तिबाहेक अरूले पढ्न निषेध गरिएको कागजातको बन्दी खाममा लेखिने वा छाप लगाइने शब्द । |
| 1242 | अतिचार | ना. | १. अर्कालाई ज्यादै ठुलो बाधा वा कष्ट पुग्ने गरी मर्यादा वा सीमा नाघेर गरिने कार्य; गर्न नहुने वा गर्न नसुहाउने काम। |
| 1243 | अतिचार | ना. | २. कसैमाथिको ज्यादै ठुलो अन्याय; अत्याचार; ज्यादती। |
| 1244 | अतिचार | ना. | ३. ग्रह आदिको स्वाभाविक गतिभन्दा बढी गति भएको अवस्था। अति गर्नू, अतिचार नगर्नू (उखान)। |
| 1245 | अतिचारी | वि. | अतिचार वा अत्याचार गर्ने; अत्याचारी; अन्यायी। |
| 1246 | अतिथि | ना. | १. तिथि नतोकीकन वा नबोलाईकन आउने पाहुना; अनाहूत। |
| 1247 | अतिथि | ना. | २. कुनै पनि पाहुना; अभ्यागत। |
| 1248 | अतिथि | ना. | ३. आमन्त्रित व्यक्ति। |
| 1249 | अतिथि | ना. | ४. समारोह आदिमा विशेष सम्मानका साथ निम्त्याइएको व्यक्ति। |
| 1250 | अतिथि | ना. | ५. कुनै कार्यालय, कम्पनी आदिबाट खटिएर सम्बन्धित कार्यालय, कम्पनी आदिमा विशेष कार्यवश आइपुगेको व्यक्ति। |