|
|
|
|
|
|---|---|---|---|
| 2951 | अन्तरिम | वि. | ३. सोबिचको अवधिको हुनाले अस्थायी वा केवल कामचलाउ किसिमको (अन्तरिम अवधि, अन्तरिम काल, अन्तरिम व्यवस्था, अन्तरिम शासन, अन्तरिम सरकार इ.); मध्यवर्ती; अस्थायी। |
| 2952 | अन्तरी | वि. | अन्तरेको स्त्रीलिङ्गी रूप; कुनै बाबुका छोरीहरूमध्ये जन्मका क्रमले छैटौँ; ठाहिँलीभन्दा पछिल्ली; छोरी, बुहारी, फुपू आदिका गणनाक्रममा छैटौँ । |
| 2953 | अन्तरीप | ना. | पातलो, साँगुरो र सोतो परी समुद्र वा विशाल तालको निकै भित्रसम्म पसेको भूभाग वा जमिनको विस्तार; सोतो परी निकै भित्रसम्म पसेका कारणले तीनैतर्फबाट समुद्रले घेरिएको भूभाग। (जस्तो- कन्याकुमारी अन्तरीप भारतको दक्षिणी भूसीमा हो। ) |
| 2954 | अन्तरे | वि. | कुनै बाबुका छोराहरूमध्ये जन्मका क्रमले छैटौँ; जन्मका क्रमले जेठो, माहिलो, साहिँलो, काहिँलो र ठाहिँलोपछिको । |
| 2955 | अन्तर्कथा | ना. | १. मनभित्र रहेको कुरा; मनको कुरा; आन्तरिक हालचाल। |
| 2956 | अन्तर्कथा | ना. | २. आन्तरिक कथा; भित्री कथा । |
| 2957 | अन्तर्कथा | ना. | ३. साङ्केतिक कुरा; गुप्त कुरा; रहस्यमय कुरा । |
| 2958 | अन्तर्कथा | ना. | ४. बाहिर प्रकट नभएको भित्री तत्त्व; कुनै वस्तु, व्यक्ति कार्य वा प्रसङ्गको अव्यक्त भित्री पक्ष । |
| 2959 | अन्तर्कथा | ना. | ५. कुनै ठुलो कथाभित्रको सानो कथा; उपकथा। |
| 2960 | अन्तर्गत | वि. | १. कुनै व्यापक सन्दर्भभित्र पर्ने; कुनै विषय वा प्रसङ्गअन्तर्गत समावेश भएको; कुनै वस्तु, व्यक्ति, विषय आदिका अङ्गका रूपमा रहेको; समाविष्ट; सम्मिलित; सामेल । |
| 2961 | अन्तर्गत | वि. | २. कसैका मातहत वा तैनाथको; कसैका अधीनमा वा रेखदेखमा रहेको। (उदा.- भक्तपुर जिल्ला वाग्मती अञ्चलअन्तर्गत पर्छ । साहित्यअन्तर्गत गद्य र पद्यका साथै नाटक पनि पर्छ। मेराअन्तर्गत तीन जना कर्मचारी काम गर्छन्।) |
| 2962 | अन्तर्घात | ना. | आफ्नाले आफ्नैलाई भित्रभित्रै पुऱ्याउने हानि नोक्सानी; बाहिर बाहिर वा सम्मुखमा ठिक्क पारी भित्रभित्रै कैंची मार्ने काम । |
| 2963 | अन्तर्घाती | वि. | अन्तर्घात गर्ने । |
| 2964 | अन्तर्जगत् | ना. | १. भित्री दुनियाँ; आन्तरिक संसार । |
| 2965 | अन्तर्जगत् | ना. | २. मनको संसार। |
| 2966 | अन्तर्जगत् | ना. | ३. अन्तस्तल; हृदयतल। |
| 2967 | अन्तर्जातीय | वि. | विभिन्न जाति वा जातका बिचको; दुई वा दुईभन्दा बढी जातिका बिचको; अलग अलग जाति वा जातका बिचको। (उदा.- आजकल अन्तर्जातीय विवाहको प्रचलन बढ्दै गएको छ।) |
| 2968 | अन्तर्ज्ञान | ना. | १. मनमा वा अन्तस्करणमा हुने ज्ञान; अन्तर्बोध। |
| 2969 | अन्तर्ज्ञान | ना. | २. प्रकृतिबाटै जीवननिर्वाह, आत्मसुरक्षा आदिका निम्ति जीवलाई प्राप्त भएको आन्तरिक, सहज वा नैसर्गिक चेतना; सहज ज्ञान; सहजानुभूति। |
| 2970 | अन्तर्ज्ञान | ना. | ३. आफ्नै वा अरूका मनभित्रको कुरा जान्ने काम । |
| 2971 | अन्तर्ज्वाला | ना. | १. भित्रको आगो; मनको राँको। |
| 2972 | अन्तर्ज्वाला | ना. | २. मानसिक दाह, दग्धि वा जलन; आन्तरिक रापताप; चिन्ता; सन्ताप। |
| 2973 | अन्तर्दशा | ना. | १. मनको अवस्था; आन्तरिक स्थिति; मनःस्थिति। |
| 2974 | अन्तर्दशा | ना. | २. जन्मकुण्डलीअन्तर्गत कुनै एक ग्रहको दशा वा महादशाअन्तर्गत पर्न आउने अन्य विभिन्न ग्रहको दशा वा भोगकाल। |
| 2975 | अन्तर्दर्शी | वि. | १. हृदय वा अन्तस्करणतर्फ हेर्ने । |
| 2976 | अन्तर्दर्शी | वि. | २. बाहिरको वस्तुजगत्भन्दा आफूभित्रको अन्तर्जगत् तर्फ बढी उन्मुख; अन्तर्मुखी। |
| 2977 | अन्तर्दर्शी | वि. | ३. अरूका मनका कुराको अन्दाज गर्न सक्ने । |
| 2978 | अन्तर्दशाह | ना. | हिन्दूसंस्कारअनुसार, मरेका व्यक्तिको आत्माको सद्गतिका लागि मरेका दिनदेखि दसौँ दिनसम्म गरिने काम वा कृत्य; सो दश दिनसम्म गरिने काजक्रिया; प्रेतकार्य । |
| 2979 | अन्तर्दाह | ना. | १. शरीर वा मनको दाह, दग्धि वा जलन; औडाहा । |
| 2980 | अन्तर्दाह | ना. | २. आन्तरिक रापताप; चर्को मानसिक कष्ट; मनको चर्को हुँडलो; मन पोल्ने काम; चर्को पिर । |
| 2981 | अन्तर्दिशा | ना. | १. दुई दिशाका बिचको कोणमा पर्ने दिशा; आग्नेय, नैॠत्य, वायव्य र ईशान चार उपदिशामध्ये एक। |
| 2982 | अन्तर्दृष्टि | ना. | १. कुनै कुरा देख्ने, पहिचान्ने, सम्झने वा बुझ्ने भित्री आँखा; त्यसो गर्ने वा गर्न सक्ने आन्तरिक शक्ति; भित्री दृष्टि । |
| 2983 | अन्तर्दृष्टि | ना. | २. अन्तर्ज्ञान; स्फुरण । |
| 2984 | अन्तर्दृष्टि | ना. | ३. आन्तरिक चेतना; प्रज्ञा; भित्री ब्रह्म; ज्ञानचक्षु; नैसर्गिक विवेक । (उदा.- साहित्यकारहरूका अन्तर्दृष्टिबाट जीवन र जगत्का नयाँ नयाँ सत्य उद्घाटित हुन्छन्।) |
| 2985 | अन्तर्देशीय | वि. | १. देश वा मुलुकभित्रको; कुनै एक देशभित्र मात्र सीमित; आभ्यन्तर; आन्तरिक । |
| 2986 | अन्तर्देशीय | वि. | २. दुई वा दुईभन्दा बढी देशहरूका बिचको; विभिन्न देशहरूसँग सम्बन्धित; अन्तर्राष्ट्रिय । |
| 2987 | अन्तर्देशीय पत्र | ना. | हुलाकव्यवस्थाअन्तर्गत चल्ने भित्र चिठी लेख्न हुने र पट्याएपछि खामसमेतको काम दिने पत्र; हवाईपत्र। |
| 2988 | अन्तर्द्धान | ना. | भित्रको द्वन्द्व; कुनै ठाउँमा कुनै समयमा भइरहेको र देखिइरहेको कुनै चिज वा व्यक्ति आदि हेर्दाहेर्दै अचानक नदेखिने गरी बिलाउने, आँखाबाट ओझेल वा अलप हुने क्रिया; त्यसरी लुप्त वा गायब हुने काम; लोप; तिरोधान; अदृश्यता । (तपस्वीलाई वर दिनासाथ महादेव अन्तर्द्धान भए ।) |
| 2989 | अन्तर्द्वन्द्व | ना. | मनमा यसो गरूँ कि उसो गरूँ हुने स्थिति; मानसिक द्विविधाको अवस्था; आन्तरिक द्वन्द्व । |
| 2990 | अन्तर्द्वार | ना. | घरको मूल ढोकाबाहेकको अर्को ढोका; जस्केलो। |
| 2991 | अन्तर्धान | ना. | हे. अन्तर्द्धान । |
| 2992 | अन्तर्धारा | ना. | १. नदी वा समुद्रको माथिल्लो सतहमा प्रकट नभई सतहभन्दा तल वा भित्रभित्रै बग्ने पानी आदिको प्रवाह, सोतो वा धारा । |
| 2993 | अन्तर्धारा | ना. | २. कुनै समाज वा वर्ग आदिका भित्रभित्र फैलिएको तर समान्यतः बाहिरी रूपमा प्रकट नहुने खालको विचार वा धारणा आदिको प्रवाह । |
| 2994 | अन्तर्धारा | ना. | ३. मूल धारा वा प्रवाहका भित्रभित्र सञ्चारित हुने भित्री धारा; आन्तरिक धारा; भित्री धारा; गौण धारा। (उदा.- मोतीरामयुगको मूल धारा शृङ्गार भए पनि अन्तर्धाराका रूपमा चाहिँ भक्तिको पनि अस्तित्व रहेको छ) विप. मूल धारा । |
| 2995 | अन्तर्ध्यान | ना. | १. मनमा गरिने ध्याउन्न वा ध्यान । |
| 2996 | अन्तर्ध्यान | ना. | २. कुनै कुराका बारेमा मनको सोचाइ, अन्तर्दृष्टि वा ध्यान केन्द्रित गर्ने क्रिया । |
| 2997 | अन्तर्ध्यान | ना. | ३. भित्री दृष्टि; मानसिक स्तरमा कुनै कुरामा तल्लीन भई डुब्ने र त्यसबारे मात्र सोच्ने क्रिया । |
| 2998 | अन्तर्ध्वनि | ना. | १. भित्री ध्वनि वा आवाज; मूल वा बाहिरी रूपमा प्रकट ध्वनिका भित्र भित्र सञ्चार हुने आन्तरिक ध्वनि; ध्वनिभित्रको ध्वनि । |
| 2999 | अन्तर्ध्वनि | ना. | २. कसैको आत्माको आवाज; अन्तरात्माको पुकार वा भित्री हृदयको आह्वान | |
| 3000 | अन्तर्ध्वनि | ना. | ३. आन्तरिक अभिप्राय; भित्री आशय । |