|
|
|
|
|
|---|---|---|---|
| 31351 | जीवनसङ्ग्राम / सङ्घर्ष | ना. | अस्तित्वको संरक्षण तथा जीवनको सुरक्षाका लागि विघ्नबाधाहरूका विरुद्ध जुध्नेभिड्ने र विकट परिस्थितिसित सामना गरिने काम; जीवनको त्यस्तो सङ्ग्राम वा सङ्घर्ष। |
| 31352 | जीवनस्तर | ना. | बाँच्नका लागि उपयोग तथा उपभोग गरिने साधनको गुण वा परिमाणका दृष्टिले र बाँच्ने शिल्पका दृष्टिले निर्धारित हुने जीवनको स्थान, तह वा श्रेणी। |
| 31353 | जीवनाधिकार | ना. | १. बाँच्नका लागि आवश्यक अधिकार। |
| 31354 | जीवनाधिकार | ना. | २. जीवनको बाँच्ने अधिकार। |
| 31355 | जीवनी | ना. | १. जीवनभर गरेका कामकुराको क्रमबद्ध लेख वा कथन; जीवनचरित्र; जीवनचरित। |
| 31356 | जीवनी | ना. | २. कसैको जीवनसम्बन्धी इतिवृत्त। |
| 31357 | जीवनी लेखक | ना. | जीवनी लेख्ने व्यक्ति; जीवनचरितका रचनाकार। |
| 31358 | जीवनोदय | ना. | १. जीवनको आगमन; जीवनको उदय; जन्म। |
| 31359 | जीवनोदय | ना. | २. हुर्काइ। |
| 31360 | जीवनोदय | ना. | ३. उन्नति; चर्तिकला। |
| 31361 | जीवन्त | वि. | जिउँदो; जीवित। |
| 31362 | जीवन्तता | ना. | जीवन्त हुनाको भाव वा स्थिति; जिउँदोपना; जीवितता। |
| 31363 | जीवन्तिका | ना. | १. रुखको एक प्रकारको रोग; ऐँजेरु। |
| 31364 | जीवन्तिका | ना. | २. औषधीका रूपमा प्रयोगमा आउने एक लहरो; गुर्जो। |
| 31365 | जीवन्ती | ना. | १. दुध निस्कने, गुच्छाकार फल फल्ने, पात औषधीका रूपमा प्रयोग हुने एक लता; जीवन्तिका। |
| 31366 | जीवन्ती | ना. | २. पहेँलो हर्रो। |
| 31367 | जीवन्ती | ना. | ३. रुख आदिमा पलाउने ऐँजेरु। |
| 31368 | जीवन्मुक्त | वि. | १. आत्मज्ञान प्राप्त गरेर जीवित अवस्थामा नै सांसारिक मायाजालबाट मुक्त भएको। |
| 31369 | जीवन्मुक्त | वि. | २. सांसारिक विषयसुखमा आसक्त नभएको; वैरागी; विरक्त। |
| 31370 | जीवन्मुक्त | वि. | ३. मरेको; मृत। |
| 31371 | जीवन्मुक्ति | ना. | जीवनमुक्त भएको अवस्था। |
| 31372 | जीवन्मृत | वि. | १. कुनै उद्योग वा पुरुषार्थविना जिउँदै मरेतुल्य भई बाँचेको; जिउँदै मरेको; बाँचेको भए पनि मरेको भने हुने। |
| 31373 | जीवन्मृत | वि. | २. पङ्गु; बिकामे; अर्थ न बर्थसँग बाँचेको। |
| 31374 | जीवन्यास | ना. | देवमूर्तिहरूमा मन्त्रद्वारा प्राणप्रतिष्ठा गरिने विधि; मूर्तिको प्राणप्रतिष्ठा। |
| 31375 | जीवभक्षी | वि. | जीवजन्तुलाई खाने; मांसभक्षी; हिंस्रक। |
| 31376 | जीवमन्दिर | ना. | जीव रहने घर; शरीर; देह (शरीरको मानवतावादी स्तरीकरण)। |
| 31377 | जीवरस | ना. | जीवनरस। |
| 31378 | जीवलोक | ना. | १. मान्छेदेखि लिएर पशुपक्षी, किराफट्याङ्ग्रा आदि सम्पूर्ण जीवजन्तु बस्ने लोक; मर्त्यलोक; मर्त्यमण्डल; पृथिवीतल। |
| 31379 | जीवलोक | ना. | २. प्राणीहरूको समुदाय वा संसार। |
| 31380 | जीवविज्ञान | ना. | जीवजन्तुको उत्पत्ति, स्वरूप, विकास, बानीबेहोरा आदिको अध्ययन गरिने वा जीवका सम्बन्धमा वस्तुगत अध्ययन गरिने विज्ञान; प्राणीशास्त्र र वनस्पतिशास्त्रको संयुक्त स्वरूप। |
| 31381 | जीवविज्ञानी | वि. | जीवविज्ञान जान्ने; जीवविज्ञानको ज्ञाता; जीवशास्त्री। |
| 31382 | जीववृत्ति | ना. | जीवननिर्वाहका लागि गाईबस्तु आदि पाल्ने काम; जीवजन्तुको पालनद्वारा गरिने जीवन-निर्वाह; पशुपालन। |
| 31383 | जीवशेष | वि. | १. सास मात्र बाँकी भएको; मर्नै लागेको; मरणासन्न। ना. |
| 31384 | जीवशेष | वि. | २. जीवाश्म; जीवावशेष। |
| 31385 | जीवसङ्क्रमण | ना. | पुनर्जन्मवादका अनुसार जीवले एउटा शरीरलाई छाडेर अर्को शरीरमा प्रवेश गर्ने काम; परकायप्रवेश। |
| 31386 | जीवसाधन | ना. | १. जीवजन्तुबाट प्राप्त हुने सामग्री। |
| 31387 | जीवसाधन | ना. | २. जीवनका लागि आवश्यक अन्न आदि साधन। |
| 31388 | जीवहत्या / जीवहिंसा | ना. | जीवजन्तुलाई मार्ने काम; प्राणीको हत्या। |
| 31389 | जीवा | ना. | १. धनुको डोरी; ताँदो। |
| 31390 | जीवा | ना. | २. चापका दुई टुप्पालाई जोड्ने सरल रेखा। |
| 31391 | जीवा | ना. | ३. जीवन्ती लता। |
| 31392 | जीवाणु | ना. | १. सूक्ष्मदर्शक यन्त्रबाट मात्र देख्न सकिने तर सर्वत्र व्याप्त, हरितकणरहित साधारण कोषकेन्द्र मात्र हुने एक कोषीय वा बहुकोषीय जीव; पछि बढेर स्थूल जीवनको रूप धारण गर्ने अति सूक्ष्म सजीव अणु। |
| 31393 | जीवाणु | ना. | २. अनेक प्रकारका रोग उत्पन्न गर्ने जीवनशक्तियुक्त कीटाणु (ब्याक्टेरिया, भाइरस इ.)। |
| 31394 | जीवाणुनाशक | वि. | रोग जन्माउने जीवाणु वा कीटाणुहरूलाई नाश गर्ने (औषधी)। |
| 31395 | जीवात | ना. | जलचर, थलचर, नभचर सम्पूर्ण जीवसमूह; प्राणी; जीव। |
| 31396 | जीवात्मा | ना. | प्राणीको देहभित्र रहेको जीवतत्त्व; प्राण; आत्मा। |
| 31397 | जीवान्तक | वि. | १. जीवको अन्त्य गर्ने; प्राणलाई हरण गर्ने; जीवको संहारक। ना. |
| 31398 | जीवान्तक | वि. | २. यमराज; काल; महाङ्काल। |
| 31399 | जीवावशेष / जीवाश्म | ना. | प्राचीन कालदेखि चट्टानमा परी थिचिएर रहेका वा जमिनको भित्री तहबाट निकालिएका प्राचीन कालका जीव, वनस्पति आदिको अश्मीभूत वा ढुङ्गामा परिणत रूप (फोसिल)। |
| 31400 | जीविका | ना. | १. जीवनवृत्ति; जिउपालो। |