|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 82951 | शब्दाडम्बर | ना. | सामान्य कुरा प्रकट गर्दा पनि अप्रचलित तथा कठिन शब्द र लामालामा वाक्यहरू प्रयोग गरिने काम वा ढाँचा; शब्दजाल; एक प्रकारको उदात्तविरोधी तत्त्व। | |
| 82952 | शब्दातीत | वि. | शब्दद्वारा भेट्न वा भन्न नसकिने; वर्णनातीत। | |
| 82953 | शब्दानुशासन | ना. | शब्दको शुद्धि, अर्थ, भेद आदिको ज्ञान गराउने शास्त्र; व्याकरण। | |
| 82954 | शब्दान्वय | ना. | वाक्यमा प्रयुक्त शब्दका वचन, लिङ्ग, काल आदिको भेद छुट्ट्याउने र अन्य शब्दका साथ रहेको सम्बन्ध देखाउने काम। | |
| 82955 | शब्दार्थ | ना. | १. शब्द र त्यसको अर्थ। | |
| 82956 | शब्दार्थ | ना. | २. शब्दको प्रचलित तथा सामान्य अर्थ। | |
| 82957 | शब्दार्थतत्त्व | ना. | शब्दार्थको मूल अभिप्राय वा लक्षण। | |
| 82958 | शब्दार्थतात्त्विक | वि. | शब्दार्थतत्त्वसम्बन्धी। | |
| 82959 | शब्दालङ्कार | ना. | साहित्यमा शब्दालङ्कार र अर्थालङ्कार दुई भेदमध्ये एक; शब्द वा वर्णनको चमत्कारको प्रधानता भएको र त्यसैबाट माधुर्य उत्पन्न हुने अलङ्कार (यमका, अनुप्रास आदि)। | |
| 82960 | शब्दावली | ना. | १. कुनै भाषा वा बोलीमा प्रयुक्त हुने खासखास विषय वा कार्यसित सम्बन्धित शब्दहरूको सूची। | |
| 82961 | शब्दावली | ना. | २. कुनै वाक्यरचना आदिमा प्रयोग भएका शब्दहरूको प्रकार तथा क्रम। | |
| 82962 | शब्दाश्रित | वि. | शब्दमा आश्रित हुने वा अड्ने। | |
| 82963 | शब्दाश्रित निपात | ना. | कुनै शब्दमा आश्रित भएर मात्र प्रयुक्त र अर्थवान् हुने निपात (त, न, नि, नै, पो आदि)। | |
| 82964 | शम | ना. | १. मानसिक स्थिरता वा आनन्द; शान्ति। | |
| 82965 | शम | ना. | २. मन शान्त पार्ने काम; इन्द्रिय तथा अन्तःकरणको संयम। | |
| 82966 | शम | ना. | ३. शान्तरसको स्थायी भाव। | |
| 82967 | शम | ना. | ४. माफ दिने काम; क्षमा। | |
| 82968 | शमता | ना. | शम हुनाको भाव, गुण वा धर्म। | |
| 82969 | शमन | ना. | १. कुनै बाधा, विकार, उपध्रो आदिलाई शान्त पार्ने काम; शान्ति। | |
| 82970 | शमन | ना. | २. यमराज। | |
| 82971 | शमन | ना. | ३. कुनै कुराको अन्त्य; समाप्ति। | |
| 82972 | शमनी | ना. | रात; रात्रि। | |
| 82973 | शमनीय | वि. | शमन गर्न सकिने; शमन हुने। | |
| 82974 | शमशेर | ना. | हे. समसेर। | |
| 82975 | शमित | वि. | १. शमन गरिएको वा भएको; शान्त। | |
| 82976 | शमित | वि. | २. दबाइएको; दमित। | |
| 82977 | शमी | ना. | टुप्पो तिखो नभएका चिल्ला हरिया पात हुने, विवाह आदि कार्यमा तथा यज्ञका निम्ति हाँगाबिँगा अरणी बनाएर आगो निकाल्न प्रयोग गरिने एक जातको रुख वा त्यसैको काठ। | |
| 82978 | शम्पा | ना. | १. ओखलमा हिर्काउँदा आगो निकाल्ने भाँडो (यसो गर्दा राक्षसहरू भाग्छन् भन्ने किंवदन्ती छ)। | |
| 82979 | शम्पा | ना. | २. बिजुली। | |
| 82980 | शम्बल | ना. | १. बाटोखर्च; सामल। | |
| 82981 | शम्बल | ना. | २. समुद्री किनार; तट। | |
| 82982 | शम्बल | ना. | ३. जल्ने काम; डाह; ईर्ष्या। | |
| 82983 | शम्बूक | ना. | १. घुँगी किरो। | |
| 82984 | शम्बूक | ना. | २. शङ्ख। | |
| 82985 | शम्बूक | ना. | ३. आफ्ना जातिका निम्ति वर्जित साधना गरेको कारणमा रामद्वारा मारिएको, रामायणको एक शूद्र तपस्वी। | |
| 82986 | शम्बूक | ना. | ३. हात्तीको सुँडको अगिल्लो भाग। | |
| 82987 | शम्भु | ना. | १. शिवजी; महादेव। | |
| 82988 | शम्भु | ना. | २. सिद्ध पुरुष। | |
| 82989 | शयन | ना. | १. सुत्ने काम; पल्टाइ; लेटाइ। | |
| 82990 | शयन | ना. | २. सुत्ने साधन (खाट, पलङ, ओछ्यान, गुन्टा आदि)। | |
| 82991 | शयनकक्ष | ना. | सुत्ने ठाउँ वा कोठा; शयनागार। | |
| 82992 | शयनगृह | ना. | सुत्ने घर; शयनागार। | |
| 82993 | शयनथैलो | ना. | भित्रपट्टि शरीर घुसाई सुत्ने खोलका आकारको बिछ्यौना ( स्लिपिङ ब्याग )। | |
| 82994 | शयनागार | ना. | शयनगृह; शयनकक्ष। | |
| 82995 | शय्या | ना. | सुत्ने तथा ओछ्याउने साधन ( ओछ्यान, खाट, पलङ आदि)। | |
| 82996 | शय्यादान | ना. | मरेका एघारौँ दिनमा वा पुराण आदि मङ्गलकार्यको साङ्गे हुने दिनमा ब्राह्मण वा पुरोहितलाई दिइने वस्त्र, भाँडाकुँडा, बिछ्यौना र खाद्य वस्तुसहितको दान। | |
| 82997 | शर | ना. | १. बाण, कलम आदि बनाउन उपयोग हुने निगालो, मालिङ्गो आदिको डाँठ। | |
| 82998 | शर | ना. | २. बाण, काँड, तीर आदि। | |
| 82999 | शर | ना. | ३. नेती बेरिने पोरा लाइएको मधानीको सोठो। | |
| 83000 | शर | ना. | ४. निगालाका टुप्पामा तिखो सुइरो वा लिसो हालेर चरा समाउने वा मार्ने अङ्कुसे। |