|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 8451 | ईश्वरी | ना. | २. लक्ष्मी; भगवती । | |
| 8452 | ईश्वरी | ना. | ३. अधिष्ठात्री । | |
| 8453 | ईश्वरीय | वि. | ईश्वरसँग सम्बन्धित; ईश्वरको । | |
| 8454 | ईषत् / ईषद् | अव्य. | १. केही; अलिकति; थोरै; कम । ना. | |
| 8455 | ईषत् / ईषद् | अव्य. | २. थोरै मुस्कुराहट; मन्द मुस्कान । | |
| 8456 | ईषत् / ईषद्विवृत | वि. | १. जिब्रो तालुको एकदमै नजिक नगएर मुखविर केही खुलेको | ना. | |
| 8457 | ईषत् / ईषद्विवृत | वि. | २. आभ्यन्तर प्रयत्नको एक नाम । | |
| 8458 | ईसवी | ना. | हे. इस्वी । | |
| 8459 | ईसा | ना. | हे. इसा । | |
| 8460 | ईसाई | वि. | इसाई । | |
| 8461 | ईहा | ना. | १. इच्छा; ईप्सा; चाहना; लालसा । | |
| 8462 | ईहा | ना. | २. चेष्टा; प्रयास । | |
| 8463 | ईहामृग | ना. | १. ब्वाँसो । | |
| 8464 | ईहामृग | ना. | २. दृश्यकाव्यअन्तर्गत रूपकका दश भेदमध्ये एक; चार अङ्कमा विभक्त, इतिहास र कल्पनामिश्रित श्रृङ्गारप्रधान एक नाटक । | |
| 8465 | उ | देवनागरी वर्णमालाको स्वरवर्णमध्ये पाँचौँ स्वरवर्ण; परम्परागत रूपमा ओष्ठ्यस्थानबाट उच्चारण हुने ह्रस्व स्वर मानिएको र भाषाविज्ञानअनुसार पश्च, बन्द, गोलित स्वरवर्ण। लेख्य रूपमा सो स्वरवर्णको प्रतिनिधित्व गर्ने लिपिचिह्न। | ||
| 8466 | उँ | निपा. | १. तिरस्कार वा उपेक्षापूर्ण भाव व्यक्त गर्दा भनिने अव्यय शब्द। (उदा.- उँ, अर्कालाई त्यसै पनि जिस्क्याउने ! )। | |
| 8467 | उँ | निपा. | २. रिस उठ्ने कुरा सुन्दा वा जोस निकाल्दा प्रयुक्त हुने अव्यय। (उदा.- उँ, त्यस पाजीले मसँग घमन्ड गर्ने ? )। | |
| 8468 | उँग्नु | अ.क्रि. | बस्दाबस्दै निद्राले लट्ठिएर फुल्नु; अर्धनिद्राको वशमा पर्नु; आधा होस, आधा बेहोसजस्तो भएर झकाउनु; तन्द्रामा पुग्नु; उँघ्नु। | |
| 8469 | उँग | ना. | बस्दाबस्दै निद्राको जोडले आँखा लट्ठिने स्थिति; निद्रा लाग्ने लाग्ने बेलाको पूर्वरूप; झकाइ; तन्द्रा; उँघ; उङ। | |
| 8470 | उँगाइ | ना. | उँग्ने भाव, क्रिया वा प्रक्रिया | | |
| 8471 | उँगाइनु | क.क्रि. | उँग्न लाइनु। | |
| 8472 | उँगाउनु | प्रे. क्रि. | उँग्न लाउनु। | |
| 8473 | उँघ्नु | अ.क्रि. | हे. उँग्नु। | |
| 8474 | उँघ | ना. | हे. उँग | |
| 8475 | उँघाइ | ना. | उँगाइ। | |
| 8476 | उँघाइनु | क.क्रि. | उँघ्न लाइनु। | |
| 8477 | उँघाउनु | प्रे. क्रि. | उँघ्न लाउनु। | |
| 8478 | उँचाइ | ना. | हे. उचाइ। | |
| 8479 | उँचो | वि. | १. पृथ्वीको विपरीत दिशातिर लम्बिएको। | |
| 8480 | उँचो | वि. | २. उचो; अग्लो; टङरो। | |
| 8481 | उँट | ना. | लामो तानिएको घाँटी र लामा लामा खुट्टा हुने, खैरो रङको स्तनपायी तथा शाकाहारी, प्रायः मरुभूमिमा भारी बोक्ने र सवारीको काम लिइने चौपाया। | |
| 8482 | उँडोपुँडो | ना. | लगभगको स्थिति; झन्डै झन्डैको अवस्था; पुगनपुगको अवस्था। | |
| 8483 | मुन्टे | वि. | १. उँधो मुन्टो लगाउने; मुन्टो निहुरेको; घोसे। ना. | |
| 8484 | मुन्टे | वि. | २. पुरुषको लिङ्ग। | |
| 8485 | उँधैउँभै | ना. | उखालपखाल; झाडाबान्ता। | |
| 8486 | उँधो | ना. यो. | तल; तलतिर; मन्तिर; मुनि। | |
| 8487 | उँधोमुन्टो | ना. | निहुरेको वा निहुराएको मुन्टो; तलतिर फर्केको टाउको। | |
| 8488 | उँधौली | वि. | १. तलतिरको; मन्तिरको; उँधोको। | |
| 8489 | उँधौली | वि. | २. मङ्सिर महिनाको शुक्लपक्षको पूर्णिमा; अगहन पूर्णिमा; (नेपालका पहाडी भेकका बासिन्दाहरूको चलनअनुसार यसै दिनदेखि जाडो सुरु हुने भएकाले भेडीगोठ, गाईगोठ आदि बेसीतिर झारिन्छ र बेसीतिरका देवीदेवताको पूजा गरिन्छ। त्यसैले यस दिनलाई उँधौली भनिएको हो। )। | |
| 8490 | उँधौली उँभौली | ना. | १. वैशाख र मङ्सिर पूर्णिमाका ताक गरिने गोठधूप र कुलदेवता आदिको पूजाआजा। | |
| 8491 | उँधौली उँभौली | ना. | २. उँधो झर्ने र उँभो लाग्नेहरूको ताँती; परदेश लाग्ने र घर फर्कनेहरूको लहर | | |
| 8492 | उँभो | ना. यो. | माथितिर; मास्तिर; अग्लो ठाउँमा; उचाइमा | | |
| 8493 | उँभौली | वि. | १. मास्तिरको; अग्लो ठाउँको। ना. | |
| 8494 | उँभौली | वि. | २. वैशाख महिनाको शुक्लपक्षमा पर्ने पूर्णिमा; वैशाखी पूर्णिमा। (नेपालका पहाडी भेकका बासिन्दाहरूको चलनअनुसार यसै दिनदेखि गर्मी सुरु हुने भएकाले भेडीगोठ, गाईगोठ आदि लेकतिर लगिन्छ र वनका देवीदेवताको पूजा गरिन्छ। त्यसो हुनाले यस दिनलाई उँभौली भनिएको हो। )। | |
| 8495 | उ:- | अव्य. | १. कुनै वस्तुलाई औंल्याएर देखाउँदा बोलिने शब्द | (उदा.- उ त्यही मान्छे हो, यस वर्ष प्रवेशिका परीक्षामा सर्वप्रथम भएको।)। | |
| 8496 | उ:- | अव्य. | २. आश्चर्य, ग्लानि, कष्ट, हैरानी आदि भाव व्यक्त गर्ने शब्द। (उदा.- उ; जिन्दगीमा कहिल्यै सुख पाइएन।)। | |
| 8497 | उइँटनु | स.क्रि. | यन्त्रमा कपास हालेर बियाँ छुट्ट्याउनु वा अलग्याउनु; कपास केलाउनु। | |
| 8498 | उइँटाइ | ना. | उइँटने काम वा प्रक्रिया | | |
| 8499 | उइँटाइनु | क.क्रि. | उइँटाउने काम गरिनु। | |
| 8500 | उइँटाउनु | प्रे. क्रि. | उइँटन लाउनु। |