|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 9251 | इतरबितर | क्रि.वि. | कुनै कुरा वा वस्तु व्यवस्थित रूपमा नरही छिरलबिरल वा छरपस्ट हुनाको किसिम; तितरबितर। | |
| 9252 | इतरिनु | अ.क्रि. | १. साथीभाइ वा प्रेमीप्रेमिकाका बिच आपसमा हाँसखेल वा ख्यालठट्टा गर्नु; छिल्लिनु; जिस्किनु; गिज्जिनु। | |
| 9253 | इतरिनु | अ.क्रि. | २. चाहिँदोनचाहिँदो किसिमले आसक वा लाडे भएर चल्नु वा कुरा गर्नु। | |
| 9254 | इतरेतर | अव्य. | १. परस्पर; एकअर्कामा; आपसमा; आफू आफूमा; अन्योन्य। | |
| 9255 | इतरेतर | अव्य. | २. द्वन्द्व समासका विभिन्न भेदमध्ये 'यो' र 'त्यो' भन्ने अर्थ बुझाउने एक भेद (राम र लक्ष्मण =राम लक्ष्मण, दाजु र भाइ = दाजुभाइ इ.)। | |
| 9256 | इतरेतर योग | ना. | इतरेतर द्वन्द्व समास। | |
| 9257 | इतऱ्याइ | ना. | इतरिने भाव, क्रिया वा प्रक्रिया। | |
| 9258 | इतऱ्याइनु | क.क्रि. | इतरिन लाइनु। | |
| 9259 | इतऱ्याउनु | प्रे. क्रि. | इतरिन लाउनु; जिस्क्याउनु। | |
| 9260 | इतलायनामा | ना. | देवानी मुद्दामा नालिस वा फिराद परेपछि प्रतिवादीलाई म्यादभित्र प्रतिवादी दिन आउनू भनी अदालतबाट जारी गरिने सूचना वा पुर्जी; समाह्वान; समन। | |
| 9261 | इति | ना. | १. परिमाण, विस्तार आदिको अन्त; अन्त्य; आखिरी। | |
| 9262 | इति | ना. | २. काम पूरा हुने वा भएको अवस्था; समाप्ति; पूर्णता;टुङ्ग्याउनी। | |
| 9263 | इति | ना. | ३. कुनै ग्रन्थ वा ग्रन्थको अंश र लेख, रचना, कागज आदिको पुछारमा त्यसको समाप्तिको सूचना दिन प्रयोग गरिने शब्द। | |
| 9264 | इति | ना. | (उदा. - इति तोतामैनाको कथाको पहिलो भाग समाप्त | इति संवत् २०३८ साल पुस ७ गते रोज ३ शुभम् ) | |
| 9265 | इतिवृत्त | ना. | १ पुरानो यथार्थ कथा; बितेको सत्य घटना; कुनै कामकुरा जे जसरी भएको हो त्यसको पूर्ण विवरण वा वृत्तान्। | |
| 9266 | इतिवृत्त | ना. | २. ऐतिहासिक वृत्तान्त; इतिहास। | |
| 9267 | इतिश्री | ना. | १. भएभरको सबै सम्पत्ति, कामकाज वा अन्य कुरा खत्तम भएको वा टुङ्गिएको अवस्था; समाप्ति; स्वाहा; निःशेषता; निर्मूलन। | |
| 9268 | इतिश्री | ना. | २. कुनै ग्रन्थ वा ग्रन्थांशको पुछारमा सो समाप्त भएको कुरा जनाउने शब्द (.... इतिश्री स्कन्दपुराणे केदारखण्डे माघमहात्म्ये... प्रथमोऽध्यायः)। | |
| 9269 | इतिहास | ना. | १. अतीत काल वा विगत समयका घटनाहरूको वर्णन, विश्लेषण र मूल्याङ्कन गर्ने ज्ञानको एक शाखा; अतीतको अनुसन्धान र छानबिनमा आधारित अध्ययन; तत्सम्बन्धी ग्रन्। | |
| 9270 | इतिहास | ना. | २. कुनै मुलुक, जाति, संस्था, विषय आदिका अतीतका घटनाहरूको क्रमबद्ध वर्णन वा वृत्तान्। | |
| 9271 | इतिहास | ना. | ३. अतीतका सानाठुला घटनाहरूको सारांश वा विवरण; अतीतका असाधारण तथा स्मरणीय चरित्र आदिको वृत्तान्त वा विवरण; पुर्ख्यौली। | |
| 9272 | इतिहासविद् / वेत्ता | वि. | इतिहासको ज्ञाता। | |
| 9273 | इतिहासशिरोमणि | ना. | नेपालमा इतिहासका क्षेत्रमा विशिष्ट योगदान दिएका व्यक्तिलाई राष्ट्रका तर्फबाट प्रदान गरिने एक उपाधि (स्व. बाबुराम आचार्यलाई 'इतिहासशिरोमणि' को उपाधि दिइएको थियो।)। | |
| 9274 | इत्तरो | वि. | लाज, सरम पचेको; जिस्किने वा छिल्लिने; नकच्चरो; थेत्तरो। | |
| 9275 | इत्यादि | अव्य. | १. यो र यस प्रकारका; यसबाहेक अन्य पनि; यस्तै; अरू पनि; आदि; प्रभृति। | |
| 9276 | इत्यादि | अव्य. | २ लगायत; समे। | |
| 9277 | इत्यादि | अव्य. | ३. कुनै लेखाइ वा बोलाइका क्रममा प्रमुख कुराहरूको उल्लेख गरी त्यस्तै प्रकारका अन्य कुराको सङ्केत दिन प्रयुक्त हुने शब्द (उदा.- साहित्यमा कविता, कथा, उपन्यास इत्यादि विधा देखिएका छन्।)। | |
| 9278 | इत्रिनु | अ.क्रि. | हे. इतरिनु। | |
| 9279 | इथर | ना. | १. सम्पूर्ण आकाशमा व्याप्त भएको र त्यसैबाट प्रकाशका किरण पृथ्वीमा आउने पारदर्शी सूक्ष्म तत्त्व। | |
| 9280 | इथर | ना. | २. गन्धकको तेजाब र मद्यसारबाट तयार हुने एक रासायनिक पदार्। | |
| 9281 | इद | ना. | मुसलमानको एक प्रसिद्ध चाड। | |
| 9282 | इदगाह | ना. | इदका दिन सबै मुसलमान मेला भएर नमाज पढ्ने ठाउँ। | |
| 9283 | इदमित्थ/इदमित्थम् | ना. | १. यो कुरा यस्तै हो वा यस कुरामा यसै गर्ने भन्ने निक्र्यौ ल, निधो वा ठहर; अठोट; अन्तिम टुङ्गो। | |
| 9284 | इदमित्थ/इदमित्थम् | ना. | २. ठेगान;तहकिका। | |
| 9285 | इदमित्थ/इदमित्थम् | ना. | ३. कुनै कामकुराका बारेमा यस अवधिसम्म यसो नभएमा यसो गरिनेछ भनी दिइने म्यादसहितको अन्तिम चेतावनी; अल्टिमेटम। | |
| 9286 | इदमित्थ/इदमित्थम् | ना. | (उदा.- मजदुरहरूद्वारा आफ्ना सात सूत्रीय माग एक साताभित्र पूरा नभएमा हडताल गर्ने इदमित्थम् दिइएको खबर छ। )। | |
| 9287 | इनसोल | ना. | जुत्ताभित्रको तलुवा; जुत्ताको भित्री तलुवा; गुरुपा। | |
| 9288 | इनाम | ना. | कुनै उल्लेखनीय वा चित्तबुझ्दो काम गरेबापत सो काम गर्ने व्यक्तिको हौसला बढाउन दिइने पुरस्कार; पारितोषिक; बक्स; बक्सिस। | |
| 9289 | इनामपाट | ना. | डकर्मीले घरको गाह्रो लगाउँदा तलमाथिको सुर सिधा पार्न झुन्ड्याएर हेर्ने घण्टीको डोरी। | |
| 9290 | इनामेल | ना. | काठ, फलाम, ढुङ्गा, सिसा आदि वस्तुको सजावट वा संरक्षणका निम्ति रङ लगाउन वा त्यस्ता वस्तुमा केही लेख्न र चित्रकारी गर्न प्रयोग गरिने विभिन्न रङको रासायनिक तरल पदार्। | |
| 9291 | इनार | ना. | जमिनमा खनेर पानीको मूल भेट्टाई इँट आदिको गोलाकार गाह्रो लगाएर बनाइएको, डोरीमा घल्चा, बाल्टी आदि झुन्ड्याएर डुबाई पानी झिकिने गहिरो खाल्डो। | |
| 9292 | इनेगिने | वि. | छानिएका वा रोजिएका केही; नाम चलेका वा गनिएका मध्ये थोरै; धेरैमध्ये केही वा दुईचार। | |
| 9293 | इन्कार्नु | स.क्रि. | इन्कार गर्नु; अस्वीकार गर्नु; नामन्जुरी जनाउनु। | |
| 9294 | इन्कार | ना. | १. नकारात्मक उत्तर; अस्वीकार; नामन्जुरी। | |
| 9295 | इन्कार | ना. | विप. मन्जुरी; स्वीकार। | |
| 9296 | इन्कार | ना. | २. कसैले आफूमाथि कुनै कुराको अभियोग वा आरोप लगाउँदा सो कुरा होइन भनी वा त्यसको खण्डन गरी दिइने जवाफ। | |
| 9297 | इन्कारी | ना. | १. इन्कार वा अस्वीकार गर्ने काम। | |
| 9298 | इन्कारी | ना. | २. आफुमाथि आइपरेको वा लगाइएको कुनै अभियोग वा आरोपको अस्वीकार; त्यस्तो अभियोग वा आरोपबाट सफाइ लिने चेष्टा वा प्रयास। | |
| 9299 | इन्कारी पत्र | ना. | अभियोग लगाइएको व्यक्तिले आफूले त्यसो गरेको छैन भनी लेखिदिने कागत; नामन्जुरीको लिखत वा काग। | |
| 9300 | इन्क्लाब | ना. | १. सामूहिक विरोध प्रदर्शन, जुलुस आदिमा प्रेरणा वा उल्लास जागृत गर्न नाराका रूपमा प्रयोग गरिने शब्द (जस्तो- इन्क्लाब जिन्दावाद )। |