|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 9501 | उँचो | वि. | १. पृथ्वीको विपरीत दिशातिर लम्बिएको। | |
| 9502 | उँचो | वि. | २. उचो; अग्लो; टडरो। | |
| 9503 | उँट | ना. | लामो तानिएको घाँटी र लामा लामा खुट्टा हुने, खैरो रङको स्तनपायी तथा शाकाहारी; प्रायः मरुभूमिमा भारी बोक्ने र सवारीको काम लिइने चौपाया। | |
| 9504 | उँडोपुँडो | ना. | लगभगको स्थिति; झन्डै झन्डैको अवस्था; पुगनपुगको अवस्था। | |
| 9505 | मुन्टे | वि. | १. उँधो मुन्टो लगाउने; मुन्टो निहुरेको; घोसे। | |
| 9506 | मुन्टे | वि. | ना. २. पुरुषको लिङ्ग। | |
| 9507 | उँधैउँभै | ना. | उखालपखाल; झाडाबान्ता। | |
| 9508 | उँधो | ना. यो. | तल तलतिर, मन्तिर; मुनि। | |
| 9509 | उँधोमुन्टो | ना. | निहुरेको वा निहुराएको मुन्टो; तलतिर फर्केको टाउको। | |
| 9510 | उँधौली | वि. | १. तलतिरको मन्तिरको; उँधोको। | |
| 9511 | उँधौली | वि. | २. मङ्सिर महिनाको शुक्लपक्षको पूर्णिमा; अगहन पूर्णिमा (नेपालका पहाडी भेकका बासिन्दाहरूको चलनअनुसार यसै दिनदेखि जाडो सुरु हुने भएकाले भेडीगोठ, गाईगोठ आदि बेसीतिर झारिन्छ र बेसीतिरका देवीदेवताको पूजा गरिन्छ। त्यसैले यस दिनलाई उँधौली भनिएको हो। )। | |
| 9512 | उधौली उँभौली | ना. | १ वैशाख र मङ्सिर पूर्णिमाका ताक गरिने गोठधूप र कुलदेवता आदिको पूजाआजा। | |
| 9513 | उधौली उँभौली | ना. | २. उँधो झर्ने र उँभो लाग्नेहरूको ताँती, परदेश लाग्ने र घर फर्कनेहरूको लहर | | |
| 9514 | उँभो | ना. यो. | माथितिर मास्तिर अग्लो ठाउँमा उचाइमा | | |
| 9515 | उँभौली | वि. | १. मास्तिरको अग्लो ठाउँको। | |
| 9516 | उँभौली | वि. | ना. २. वैशाख महिनाको शुक्लपक्षमा पर्ने पूर्णिमा, वैशाखी पूर्णिमा। | |
| 9517 | उँभौली | वि. | (नेपालका पहाडी भेकका बासिन्दाहरूको चलनअनुसार यसै दिनदेखि गर्मी सुरु हुने भएकाले भेडीगोठ, गाईगोठ आदि लेकतिर लगिन्छ र वनका देवीदेवताको पूजा गरिन्छ। त्यसो हुनाले यस दिनलाई उँभौली भनिएको हो। )। | |
| 9518 | उ:- | अव्य. | १. कुनै वस्तुलाई औंल्याएर देखाउँदा बोलिने शब्द | | |
| 9519 | उ:- | अव्य. | (उदा.- उ त्यही मान्छे हो, यस वर्ष प्रवेशिका परीक्षामा सर्वप्रथम भएको।)। | |
| 9520 | उ:- | अव्य. | २. आश्चर्य, ग्लानि, कष्ट, हैरानी आदि भाव व्यक्त गर्ने शब्द। | |
| 9521 | उ:- | अव्य. | (उदा.- उ, जिन्दगीमा कहिल्यै सुख पाइएन।)। | |
| 9522 | उइँटनु | स.क्रि. | यन्त्रमा कपास हालेर बियाँ छुट्ट्याउनु वा अलग्याउनु कपास केलाउनु। | |
| 9523 | उइँटाइ | ना. | उइँटने काम वा प्रक्रिया | | |
| 9524 | उइँटाइनु | क.क्रि. | उइँटाउने काम गरिनु। | |
| 9525 | उइँटाउनु | प्रे. क्रि. | उइँटन लाउनु। | |
| 9526 | उइँटिनु | क.क्रि. | उइँटने काम गरिनु। | |
| 9527 | उइँटो | ना. | कपासका बियाँ वा गेडा अलग्याउने यन्त्र वा साधन। | |
| 9528 | उइँट्याइ | ना. | १. उइँटिने क्रिया वा प्रक्रिया | | |
| 9529 | उइँट्याइ | ना. | [उइँट्याउ+आइ] २. उइँट्याउने क्रिया वा प्रक्रिया | | |
| 9530 | उइँट्याइनु | क.क्रि. | उइँटने काम गरिनु। | |
| 9531 | उइँट्याउनु | स.क्रि. / प्रे. क्रि. | उइँटिने काम गर्नु, कपास केलाउनु। | |
| 9532 | उऋण | वि. | ऋणबाट मुक्त भएको; रिन चुक्ता गरेको; रिन तिरिसकेको; ऋणमुक्त | | |
| 9533 | उकल्चिनु | अ.क्रि. | एक पटक निको भइसकेको घाउखटिरा, रोग आदि फेरि उल्टिनु; घाउखटिरा छिटै निको नभएर गहिरिँदै र फराकिँदै जानु; उकुच पल्टनु। | |
| 9534 | उकल्च्याइ | ना. | उकल्चिने काम वा प्रक्रिया | | |
| 9535 | उकल्च्याइनु | क.क्रि. | उकल्च्याउने काम गरिनु। | |
| 9536 | उकल्च्याउनु | प्रे. क्रि. | उकल्चिने पार्नु; उकल्चिन लाउनु। | |
| 9537 | उकार | ना. | उ' अक्षर, व्यञ्जनवर्णका मुनि लाग्ने चिह्न; तर्कुले ( ु)। | |
| 9538 | उकाल्नु | स.क्रि. | कुनै वस्तुलाई अग्लो ठाउँमा पुऱ्याउनु; मास्तिर चढाउनु; उँभो लगाउनु। | |
| 9539 | उकालाइ | ना. | उकाल्ने क्रिया वा भाव। | |
| 9540 | उकालिनु | क.क्रि. | उकाल्ने काम गरिनु। | |
| 9541 | उकाली | ना. | उकालोको लघु रूप; छोटोसानो उकालो। | |
| 9542 | उकालीओराली | ना. | सानाठुला उकाला ओराला; उकाली र ओरालीको समूह | | |
| 9543 | उकालो | १. होचो भागबाट मास्तिर लागेको ठाउँ; माथि लाग्ने बाटो; ठाडो बाटो; उकाली। | ||
| 9544 | उकालो | २. चढाउ; ठाडो। | ||
| 9545 | उकास्नु | स.क्रि. | १. भास्सिएको वा दबिएको कुनै वस्तुलाई माथि उठाउनु; तल रहेको वस्तुलाई मास्तिर पुऱ्याउनु। | |
| 9546 | उकास्नु | स.क्रि. | २. गहिरो भागमा माटो आदि हाली अग्लो पार्नु; अग्ल्याउनु। | |
| 9547 | उकास्नु | स.क्रि. | ३. तल्लो स्तरको मानिसलाई माथिल्लो स्तरमा पुऱ्याउनु; उठाउनु। | |
| 9548 | उकास्नु | स.क्रि. | ४. आपतविपतबाट छुटकारा दिलाउनु। | |
| 9549 | उकास | ना. | १. चाहिएजति काम गरेर बाँकी रहेको वस्तु; बचत; शेष; रहल। | |
| 9550 | उकास | ना. | २. कुनै ठाउँको उठेको भाग; उघाउनी। |