|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 13151 | कर्तनी | ना. | १. चोर औँलो र बुढी औँलो प्वालभित्र पसालेर अँठ्याउँदा धातु आदिका दुई फग्ल्याँटाको धार जोडिई कपडा, केश काट्न वा छाँट्न मिल्ने, बिचमा सानो चुकुल भएको हतियार; कैँची; कर्तनु। | |
| 13152 | कर्तनी | ना. | २. चक्कु; छुरा। | |
| 13153 | कर्तरी | ना. | हे. कर्तनी। | |
| 13154 | कर्तव्य | ना. | १. कुलपरम्परा, नीतिनियम तथा सामाजिक आवश्यकतानुसार गर्नुपर्ने वा अँगालिने काम गर्न लायक राम्रो आचरण वा क्रियाकलाप। | |
| 13155 | कर्तव्य | ना. | २. नैतिकताविरुद्ध हुने काम; नजाती आचरण; टुना, मोहनी, विषप्रयोग र प्रहार आदिबाट कुनै व्यक्तिको ज्यान लिने दुस्साहस; कालो कर्तुत। (उदा.- काकालाई कर्तव्य गरी मारेको अभियोगमा समरबहादुर पक्राउमा परेको छ।) | |
| 13156 | कर्तव्यपरायण | वि. | कर्तव्यअनुकूल आचरण गर्ने; कर्तव्यनिष्ठ; धर्मपरायण। | |
| 13157 | कर्तव्यपालन | ना. | कर्तव्यअनुसारको व्यवहार; गर्न लायक आचरण वा उचित व्यवहारको पालना। | |
| 13158 | कर्तव्यले मरेको | वि. | आफ्नै कालगतिले मरेको नभई अरूकै बदमासी, प्रहार वा विषप्रयोग आदिबाट मरेको; कुनियतबाट ज्यान गएको। | |
| 13159 | कर्तव्याकर्तव्य | ना. | सामाजिक-धार्मिक नीति-नियमबमोजिम गर्न हुने र गर्न नहुने काम; उचित र अनुचित आचरण। | |
| 13160 | कर्ता | वि. | १. गर्ने। | |
| 13161 | कर्ता | वि. | २. बनाउने; रचना गर्ने। ना. | |
| 13162 | कर्ता | वि. | ३. कर्ता, कर्म, करण, सम्प्रदान, अपादान र अधिकरण कारकमध्ये पहिलो कारक; क्रियाव्यापारको प्रमुख सञ्चालक; प्रायः प्रथमा विभक्तिद्वारा प्रतिनिधित्व गरिने कारक; कर्तृकारक। | |
| 13163 | कर्ता | वि. | ४. ब्रह्मा। | |
| 13164 | कर्ता | वि. | ५. ईश्वर। | |
| 13165 | कर्ता | वि. | ६. मरेका जन्तुको पोलिएको छाला (प. ने.)। | |
| 13166 | कर्ताधर्ता | १. कुनै कामकुरामा बढी खट्ने वा प्रमुख रूपमा रहेको व्यक्ति; परिवार, संस्था, विशेष कार्य आदिको मूली व्यक्ति; सर्वेसर्वा। वि. | ||
| 13167 | कर्ताधर्ता | २. कुनै कामकुरो गर्ने वा गर्न सक्ने अधिकार पाएको; हर्ताकर्ता। | ||
| 13168 | कर्तार | वि. | १. गर्ने; कर्ता। ना. | |
| 13169 | कर्तार | वि. | २. ईश्वर। | |
| 13170 | कर्तु | वि. | १. काम गर्ने। ना. | |
| 13171 | कर्तु | वि. | २. कर्ता (ईश्वर, ब्रह्मा, शिव, विष्णु, भाग्य इ.)। (उदा.- उनी मानिसको सुखका निम्ति कार्य र कर्तु मिल्नुपर्छ भन्ने विश्वास राख्छन्।) | |
| 13172 | कर्तुत | ना. | १. योजनाबद्ध तरिकाबाट गरिएको नराम्रो कार्य; षड्यन्त्र; कर्तव्य। (उदा.- विनाकर्तुत श्याम मरेको होइन भनी डाक्टरहरूले पुलिससमक्ष विवरण पेस गरे। ) | |
| 13173 | कर्तुत | ना. | २. नराम्रो ढङ्गको काम, बसउठ, बोलीचाली, व्यवहार, चालामाला आदि। (उदा.- उसको कर्तुत देखेर मलाई दिक्क लागिसक्यो।) | |
| 13174 | कर्तृक | वि. | कुनै नामको पछि समस्त रूपमा रहेर 'बनाएको' भन्ने अर्थ बुझाउने एक उत्तरपद ( ईश्वरकर्तृक, भानुभक्तकर्तृक, स्वकर्तृक इ.)। | |
| 13175 | कर्तृत्व | ना. | १. कुनै कार्य गर्ने वा गर्न सक्ने सामर्थ्य; कर्ताको भाव वा धर्म। | |
| 13176 | कर्तृत्व | ना. | २. व्याकरणअनुसार कर्ताकारक रहेको स्थिति। | |
| 13177 | कर्तृवर्ग | ना. | कार्यकर्ता वा कर्मचारीहरूको समूह। | |
| 13178 | कर्तृवाचक | वि. | व्याकरणमा कर्तालाई बुझाउने वा जनाउने (पद वा क्रिया)। | |
| 13179 | कर्तृवाच्य | ना. | व्याकरणको नियमअनुसार क्रियाव्यापारले प्रत्यक्ष रूपमा कर्तापदलाई सङ्केत गर्ने वाच्य। (जस्तो- 'राम पुस्तक पढ्छ' यो कर्तृवाच्य हो)। | |
| 13180 | कर्द | ना. | चक्कुजस्तो नमोडिने सानो हतियार; चक्कुका आकारको सानो हतियार। (खुकुरीभन्दा कर्द लाग्ने, बाबुभन्दा छोरो जान्ने। - उखान।) | |
| 13181 | कर्दम | ना. | १. हिलो। | |
| 13182 | कर्दम | ना. | २. मयल; कसर। | |
| 13183 | कर्दम | ना. | ३. स्वयम्भू मन्वन्तरका एक प्रसिद्ध प्रजापति। | |
| 13184 | कर्नाल | ना. | नर्सिङ्गा झैँ नघुमेको तर आकारप्रकारमा उत्तिकै वा अझ धेरै ठुलो, फुक्ने ठाउँमा झिनो अनि बज्ने ठाउँमा लाउडस्पिकरको ढ्वाङ्झैँ फुकेको मुख हुने बिचमा भाँच्न मिल्ने एक धात्विक बाजा; भ्वाँकुरु। | |
| 13185 | कर्नाली | ना. | पश्चिम नेपालको प्रसिद्ध र ठुलो नदी; कर्णाली (भारतभूमिमा पुगेपछि यो घाघरा र सरयूको नामले प्रसिद्ध हुन्छ)। | |
| 13186 | कर्नाली अञ्चल | ना. | यस नामको अञ्चल; कर्णाली अञ्चल। | |
| 13187 | कर्नास | ना. | फुसको वा जस्ताको छानो अड्याउन घरको माथिल्लो भागमा केही बाहिर झिकिएको काठको डन्डी; बतासी। | |
| 13188 | कर्नासी | ना. | कर्नास। | |
| 13189 | कर्नी | ना. | १. हे. करणी; करनी। | |
| 13190 | कर्नी | ना. | २. बाँस खुर्कने खर्पो; पसनी। | |
| 13191 | कर्पन | ना. | न्यायालयमा तिरिने एक प्रकारको पुरानो दस्तुर। | |
| 13192 | कर्पर | ना. | १. घिउतेलमा रोटी पकाउन आगामा बसालिने ठुलो बाटा; कराही। | |
| 13193 | कर्पर | ना. | २. खप्पर, कपाल। | |
| 13194 | कर्पर | ना. | ३. दही राख्ने माटाको आरी; कहतारो। | |
| 13195 | कर्पोरेसन | ना. | कुनै उद्देश्यको पूर्तिका लागि साझेदारी वा अर्धसरकारी संस्थाका रूपमा सञ्चालित सङ्गठन; निगम; संस्थान। | |
| 13196 | कर्फ्यु | ना. | सामूहिक रूपमा हिँड्न, जुलुस, नारा लगाउन र सभाबैठक आदि गर्न सरकारका तर्फबाट गरिने निषेधाज्ञा; जहाँ पुगिएको छ त्यहीँ टक्क रोकिई हिँड्न नपाइने स्थिति। | |
| 13197 | कर्म | ना. | १. काम; कार्य। | |
| 13198 | कर्म | ना. | २. भाग्य; तकदिर; प्रारब्ध। | |
| 13199 | कर्म | ना. | ३. वैदिक वा लौकिक संस्कार; व्रतबन्ध, विवाह आदि संस्कार। | |
| 13200 | कर्म | ना. | ४. व्याकरणमा कर्ता, कर्म, करण, सम्प्रदान, अपादान र अधिकरणमध्ये दोस्रो कारक; प्रायः द्वितीया विभक्तिद्वारा प्रतिनिधित्व गरिने कारक; कर्मकारक। |