|
|
|
|
|
|---|---|---|---|
| 44901 | ध्वनिकुल | ना. | भाषामा पाइने ध्वनिहरूको समूह। |
| 44902 | ध्वनिग्राम | ना. | ध्वनिविज्ञानअनुसार मानिसका गलाबाट निस्केर विशिष्ट अवस्थामा बन्ने ध्वनिका भिन्नभिन्न रूप; फोनिम (जस्तै- का,की,कु, के आदिको उच्चारणमा 'क' ध्वनिका रूप अलग अलग हुन्छन्)। |
| 44903 | ध्वनित | वि. | १. ध्वनिका रूपमा भएको। |
| 44904 | ध्वनित | वि. | २. शब्दका रूपमा निस्केको। |
| 44905 | ध्वनितत्त्व | ना. | भाषाहरूमा पाइने विभिन्न ध्वनि र तिनका उच्चारणमा रहेका भिन्नताका आधारहरूको समूह; ध्वनिकुल; ध्वनिश्रेणी। |
| 44906 | ध्वनितात्त्विक | वि. | ध्वनितत्त्वसम्बन्धी; ध्यारध्यार-ध्वनि ध्वनितत्त्वको; ध्वनितत्त्वका अनुसार हुने (ध्वनितात्त्विक आलेखन इ.)। |
| 44907 | ध्वनिनाटक | ना. | रेडियोबाट प्रसारित गरिने एक प्रकारको रूपक; ध्वनिरूपक। |
| 44908 | ध्वनिनियम | ना. | एक परिवारका दुई वा दुईभन्दा बढी भाषाका बिचमा रहने भिन्नताको एक निश्चित आधार (जस्तै- सं. भ्रातृ-ग्रि. फ्रातिर, सं. घर्षित-ग्रि. थर्सस, सं. मधु ग्रि. मेथु, सं. धूमः - ग्रि. थूमस)। |
| 44909 | ध्वनिनिर्देशक | वि. | ध्वनितरङ्ग देखाउने वा सूचित गर्ने। |
| 44910 | ध्वनिनिर्देशक यन्त्र | ना. | भाषाका ध्वनिहरूको वैज्ञानिक अध्ययन गर्ने एक यन्त्र। |
| 44911 | ध्वनिनिर्देशन | ना. | ध्वनितरङ्ग देखाउने वा मिलाउने काम। |
| 44912 | ध्वनिपरिवर्तन | ना. | भाषामा रहेका ध्वनिहरू एक रूपबाट अर्का रूपमा बदलिने क्रिया वा प्रवृत्ति (जस्तै- सं. काक - ने. काग, इ.)। |
| 44913 | ध्वनिप्रसारक | वि. | ध्वनिको प्रसार गर्ने; ध्वनि फिँजाउने। |
| 44914 | ध्वनिप्रसारक यन्त्र | ना. | ध्वनि विस्तार गर्ने साधन; ध्वनि-विस्तारक यन्त्र; माइक्रोफोन। |
| 44915 | ध्वनिप्राधान्यवाद | ना. | ध्वन्यर्थलाई वा व्यङ्ग्यार्थलाई काव्यको आत्मा मान्ने एक सिद्धान्त अथवा त्यस्तो सम्प्रदाय। |
| 44916 | ध्वनिबिम्ब | ना. | आफ्नो धारणालाई व्यक्त गर्ने क्रममा वक्ताले मनमा बनाएको चित्रका लागि भाषा विज्ञानमा प्रयोग गरिने शब्द। |
| 44917 | ध्वनियन्त्र | ना. | भाषिक ध्वनिहरूको उच्चारण गर्ने शरीरको एक अङ्ग; स्वरयन्त्र। |
| 44918 | ध्वनिलोप | ना. | शब्दमा रहेका विभिन्न ध्वनिहरूमध्ये कुनै ध्वनि हराउने काम। (जस्तै- सानी + आमा = सानीमा, यसमा 'आ' ध्वनि लोप भएको छ।) |
| 44919 | ध्वनिविज्ञान | ना. | मानिसका उच्चारण अवयवबाट उच्चारित ध्वनिहरूको विज्ञानसम्मत अध्ययन गर्ने शास्त्र; भाषाविज्ञानको एउटा शाखा; स्वनविज्ञान। |
| 44920 | ध्वनिविस्तारक | वि. | ध्वनिप्रसारक। |
| 44921 | ध्वनिविस्तारक यन्त्र | ना. | ध्वनिहरू प्रसारित गरिने वैज्ञानिक साधन; ध्वनिप्रसारक यन्त्र। |
| 44922 | ध्वनिश्रेणी | ना. | विश्वका भाषामा रहेका विभिन्न ध्वनिहरू र तिनका उच्चारणमा पाइने भिन्नता एवं समानताको आधार; ध्वनितत्त्व, ध्वनिकुल। |
| 44923 | ध्वनिसंयोग | ना. | परस्परमा पृथक् सत्ता रहने गरी भएको दुई ध्वनिहरूको सामीप्य; दुई ध्वनिहरूको निकट सम्बन्ध रहने क्रिया। |
| 44924 | ध्वनिसङ्केत | ना. | कुनै घटनाको बोध वा समयको जानकारीका निम्ति दिइने ध्वनिको सङ्केत। |
| 44925 | ध्वनिसञ्चरण | ना. | वक्ताद्वारा उच्चरित ध्वनि वायुमा रहेको इथरका सहायताले श्रोताको कानसम्म पुग्ने प्रक्रिया। |
| 44926 | ध्वन्य | वि. | ध्वनि निस्कन योग्य। |
| 44927 | ध्वन्यर्थ | ना. | व्यञ्जनावृत्तिद्वारा बोध हुने अर्थ; व्यङ्ग्यार्थ। |
| 44928 | ध्वन्यात्मक | वि. | १. ध्वनि नै अर्थ भएको; ध्वनि प्रधान रहेको। |
| 44929 | ध्वन्यात्मक | वि. | २. ध्वनि भएको; ध्वनिमय। |
| 44930 | ध्वन्यात्मक | वि. | ३. व्यञ्जना प्रधान भएको; व्यङ्ग्यात्मक। |
| 44931 | ध्वन्यात्मकता | ना. | ध्वन्यात्मक हुनाको भाव, गुण वा अवस्था। |
| 44932 | ध्वन्यात्मक शब्द | ना. | ध्वनि स्वयम् अर्थपूर्ण रहने प्राकृतिक ध्वनिहरूबाट निस्केको वा जन्मेको शब्द; अनुकरणात्मक शब्द। |
| 44933 | ध्वस्त | वि. | सखाप भएको; बिग्रेको; भत्केको; नष्टभ्रष्ट। |
| 44934 | ध्वाँसी | ना. | चुलीगारो नहुने घरका चारै पाखा बराबर हुनाले धुरीमा छानाको बिच भागमा रहने प्वाल। |
| 44935 | ध्वाँसे | वि. | ध्वाँसोजस्तो रङको; फुस्रो कालो। |
| 44936 | ध्वाँसे चितुवा | ना. | ध्वाँसो जस्तै कालोकालो खालको, वनबुटेनमा पाइने, कुकुर दाँत लामा हुने चितुवा। |
| 44937 | ध्वाँसो | ना. | १. धुवाँको कण, धुवाँ जमेको कालो वस्तु। |
| 44938 | ध्वाँसो | ना. | २. धैँसो; मोसो। |
| 44939 | ध्वाङ्ग्रे | वि. | भद्दा खालको; कद वा डिलडौल नमिलेको; नसुहाउँदो छाँटको। |
| 44940 | ध्वान | ना. | १. शब्द; आवाज; ध्वनि; नाद। |
| 44941 | ध्वान | ना. | २. गुञ्जन; थर्को। |
| 44942 | ध्वान्त | ना. | गाढा रूपको अँध्यारो; अन्धकार; निस्पट्ट अँध्यारो; चुक घोप्ट्याएजस्तो अँध्यारो। |
| 44943 | ध्वान्द्रिनु | अ.क्रि. | ध्वान्द्रो पर्नु; स्वर नराम्रो हुनु। |
| 44944 | ध्वान्द्रे | वि. | ध्वान्द्रो परेको; ध्वान्द्रिएको (रुख, स्वर इ.)। |
| 44945 | ध्वान्द्रो | ना. | १. भित्र खोक्रो वा लामो प्वाल भएको ठाउँ। वि. |
| 44946 | ध्वान्द्रो | ना. | २. भित्र खोक्रो हुनाले बाहिर ठोक्ता आवाज निस्कने। |
| 44947 | ध्वारध्वार | क्रि.वि. | कपडा च्यात्ता वा उघार्दा बारबार शब्द आउने गरी। |
| 44948 | ध्वारध्वारी/ध्वारध्वार्ती | क्रि.वि. | छिटछिटो कपडा आदि च्यातेर वा उधारेर। |
| 44949 | ध्वार्र | क्रि.वि. | १. पानीको धारो भुईंमा खस्ता शब्द आउने किसिमले। |
| 44950 | ध्वार्र | क्रि.वि. | २. कपडा च्यात्दा वा उघार्दा शब्द उत्पन्न हुने गरी। ध्वनि। |