|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 84301 | षण्ड | ना. | २. नपुंसक; हिजडा। | |
| 84302 | षण्ढ | ना. | नपुंसक; हिजडा। स्त्री. षण्ढा। | |
| 84303 | षण्मुख | ना. | हे. षडानन। | |
| 84304 | षष्टि | ना. | साठी। | |
| 84305 | षष्ठ | वि. | छ सङ्ख्याको ; छैटौँ। | |
| 84306 | षष्ठांश | ना. | १. छ भागमध्ये एक भाग; छैटौँ भाग। | |
| 84307 | षष्ठांश | ना. | २. प्राचीन कालमा राजा वा राज्यले कृषकसँग लिने उब्जाको छैटौँ भाग। | |
| 84308 | षष्ठिका | ना. | बालक जन्मेका छैटौँ दिनको रातमा पूजा गरिने देवी। | |
| 84309 | षष्ठी | ना. | १. शुक्ल वा कृष्ण पक्षमा पर्ने छैटौँ तिथि; खस्टी (कथ्य.)। | |
| 84310 | षष्ठी | ना. | २. छैटी। | |
| 84311 | षष्ठी | ना. | ३. व्याकरणअनुसार प्रायः सम्बन्ध जनाउने विभक्ति; सम्बन्ध षष्ठी। | |
| 84312 | षष्ठी तत्पुरुष | ना. | सम्बन्धबोधक षष्ठी पूर्वपद हुने समास; तत्पुरुष समासको एक भेद (जस्तो- घरकाज, पुस्तकघर, राजदरबार आदि)। | |
| 84313 | षाडव | ना. | सङ्गीतमा सात स्वरमध्ये छ स्वर मात्र लाग्ने र एक स्वर वर्जित हुने एक राग। | |
| 84314 | षाडव औडव | ना. | आरोहमा षाडव र अवरोहमा औडव हुने एक राग। | |
| 84315 | षाडव सम्पूर्ण | ना. | आरोहमा षाडव र अवरोहमा सम्पूर्ण हुने राग। | |
| 84316 | षाण्मासिक | वि. | छ महिनाको; छ महिने; अर्द्धवार्षिक। | |
| 84317 | षोडश | ना. | १. सोह्रको सङ्ख्या वा अङ्क; सोह्र। वि. | |
| 84318 | षोडश | ना. | २. सोऱ्हौँ। | |
| 84319 | षोडशकला | ना. | चन्द्रमाका सोह्रकला वा अंश (अमृता, मानदा, पूषा, तुष्टि, पुष्टि, रति, धृति, शशिनी, चन्द्रिका, कान्ति, ज्योत्स्ना, श्री, प्रीति, अङ्गदा, पूर्णा र अमृता)। | |
| 84320 | षोडशदान | श्राद्ध आदि कर्ममा एकसाथ गरिने सोह्र वस्तुको दान (भूमि, आसन, जल, वस्त्र, गाई, सुन, चाँदी, दीपक, अन्न, ताम्बूल, छत्र, सुगन्धी द्रव्य, फूलमाला, फल, शय्या र खराउ )। | ||
| 84321 | षोडशमातृका | ना. | सोह्रवटी देवीको समूह ( गौरी, पद्मा, शची, मेधा, सावित्री, विजया, जया, देवसेना, स्वधा, स्वाहा, माता, लोकमाता, शान्ति, पुष्टि, धृति र स्वस्ति )। | |
| 84322 | षोडशशृङ्गार | ना. | स्त्रीहरूले शरीर सजाउन अँगाल्ने सोह्र प्रकारका शृङ्गार (बुकुवा लाउनु, स्नान गर्नु, वस्त्र धारण गर्नु, मिसी लाउनु, कपाल कोर्नु, गाजल लाउनु, सिउँदोमा सिन्दूर लगाउनु, माहुर लगाउनु, निधारमा टिको लाउनु, चिउँडा वा गालामा कोठी बनाउनु, तिउरी लाउनु, अत्तर आदि सुगन्ध छर्कनु, गहनाहरू लाउनु, फूलको माला पहिरिनु, पान खानु र ओठमा लाली लाउनु)। | |
| 84323 | षोडश संस्कार | गर्भाधादेखि मृत्युसम्ममा हुने द्विजातिका यी सोह्र थरी संस्कार (गर्भाधान, पुंसवन, सीमन्तोन्नयन, जातकर्म, नामकर्म, निष्क्रमण, अन्नप्राशन, कर्णवेध, विद्यारम्भ, चूडाकर्म, उपनयन, वेदारम्भ, केशान्त, समावर्तन, विवाह र अन्त्येष्टि)। | ||
| 84324 | षोडशा | ना. | सोह्रवर्षे तरुनी; पट्ठी; षोडशी। | |
| 84325 | षोडशी | ना. | १. सोह्र वर्षकी पट्ठी; मस्त तरुनी। | |
| 84326 | षोडशी | ना. | २. दश महाविद्यामध्ये एक विद्या। | |
| 84327 | षोडशी | ना. | ३. सनातनीहरू मरेका एघारौँ दिनमा गरिने मासिकका निम्तिका सोह्रवटा श्राद्ध। | |
| 84328 | षोडशोपचार | ना. | कुनै देवताको पूजा गर्ने सोह्र अड्ग वा रीति (आवाहन, आसन, अर्घ्य, आचमन, मधुपर्क, स्नान, वस्त्राभरण, यज्ञोपवीत, चन्दन, पुष्प, धूप, दीप, नैवेद्य, ताम्बूल, परिक्रमा र प्रणाम।)। | |
| 84329 | स | देवनागरी वर्णमालाको बत्तीसौँ व्यञ्जनवर्ण; संस्कृत- परम्पराअनुसार दन्त्य र नेपाली उच्चारणअनुसार तालु- दन्तमूलीय अघोष अल्पप्राण ऊष्म ध्वनि; लेख्य रूपमा सो वर्ण वा ध्वनिको प्रतिनिधित्व गर्ने लिपिचिह्न; पातलो स। | ||
| 84330 | स | अव्य. | नामशब्दका अगाडि जोडिएर सहित, सदृश, सम,सह, सित, समेत आदि अर्थ जनाउने उपसर्गजस्तो एकाक्षरी शब्द ( जस्तो- सपरिवार, सगोल, सजाति, सगोत्री, सप्रयास, सकर्मक, सहित, सानुकूल इ.)। | |
| 84331 | सँग | ना. यो. | १. साथमा; सित। | |
| 84332 | सँग | ना. यो. | २. सहित; समेत। ना. | |
| 84333 | सँग | ना. यो. | ३. नजिक हुनेपन; सामीप्य। | |
| 84334 | सँगाती | ना. | सँगसँगै खेलेहुर्केको वा साथमा रहने व्यक्ति; दौँतर; साथी। (उदा.- राम मेरा सँगाती हुन्। हामी दुवै बालसँगाती हौँ)। | |
| 84335 | सँगार | ना. | सँघार। | |
| 84336 | सँगाल्नु | स.क्रि. | १. कुनै कुरा जोगाएर राख्नु वा जम्मा गर्नु; सञ्चित गर्नु; साँच्नु। | |
| 84337 | सँगाल्नु | स.क्रि. | २. सङ्कलन गर्नु; बटुल्नु। | |
| 84338 | सँगालाइ | ना. | सँगाल्ने काम वा किसिम। | |
| 84339 | सँगालिनु | क.क्रि. | सँगाल्ने काम गरिनु। | |
| 84340 | सँगालो | ना. | सँगालिएको कुरो वा वस्तु; सङ्कलन (जस्तो- कथाको सँगालो, कविताको सँगालो, विचारको सँगालो इ.)। | |
| 84341 | सँगिना / सँगिनी | ना. | १. आइमाई साथी; सखी। | |
| 84342 | सँगिना / सँगिनी | ना. | २. मितिनी। | |
| 84343 | सँगिना / सँगिनी | ना. | ३. सँगिनै। | |
| 84344 | सँगिनै | ना. | स्वास्नीमानिसहरू मिलेर गाउने, नेपालको पूर्वी भेगमा विशेष प्रचलित लोकगीत वा त्यसको लय। | |
| 84345 | सँगी | ना. | १. सँगसँगै हुर्केबढेको वा साथैमा रहने व्यक्ति; दौँतर; साथी। | |
| 84346 | सँगी | ना. | २. मित्र; मित। | |
| 84347 | सँगेट्नु | स.क्रि. | फिँजिएका वस्तुहरूलाई एक ठाउँमा भेला गर्नु;छरिएका वस्तु जम्मा गर्नु; सोहोर्नु; बटुल्नु। | |
| 84348 | सँगेटाइ | ना. | सँगेट्ने भाव, क्रिया वा प्रक्रिया। | |
| 84349 | सँगेटाइनु | क.क्रि. | सँगेट्न लाइनु। | |
| 84350 | सँगेटाउनु | स.क्रि. | सँगेट्न लाउनु। |