|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 8851 | इँजार घर | ना. | सुरुवाल, पाइजामा आदि लुगालाई कमरमा बाँध्न ती लुगाको नेफामा दोब्य्राई सिई इँजार हाल्न बनाइएको प्वाल। | |
| 8852 | इँट | ना. | १. मुछेको गिलो माटो इँट पार्ने साँचोमा ढालेर पछि घाममा सुकाई अवाल, भट्टा आदिमा पोलेर तयार पारिने चारपाटे लाम्चो खालको, घर बनाउने साधन; इँटा। | |
| 8853 | इँट | ना. | २. तासका चार रङमध्ये रातो रङको चारकुने बुट्टा वा आकार। | |
| 8854 | इँटा | ना. | हे. इँट। | |
| 8855 | इँटा टायल कारखाना | ना. | इँट, टायल, झिँगटी आदिको अभाव हटाउने र राष्ट्रिय वास्तुकलाको महत्त्वसमेत बढाउने लक्ष्यले पहिले ललितपुरको हरिसिद्धि तथा पछि भक्तपुरको सूर्यविनायकमा स्थापित प्रसिद्ध कारखाना। | |
| 8856 | इ: | वि. बो. | १. चित्त नबुझ्दो कुरा गर्दा हिस्स्याएर हीनभाव प्रकट गर्ने गरी प्रयोग गरिने शब्द। | |
| 8857 | इ: | वि. बो. | (उदा. इ:, के खुल्क्याउँछौ र तिमीले !)। | |
| 8858 | इ: | वि. बो. | २. लोप्पा खुवाउँदा प्रयोग गरिने शब्द | | |
| 8859 | इ: | वि. बो. | (इ: खालास् सित्तैँमा !) । | |
| 8860 | इकरार | ना. | कबुल; प्रतिज्ञा; हे. करार। | |
| 8861 | इकार | ना. | स्वरवर्णको 'इ' अक्षर; बाइमात्रा (ि)चिह्न। | |
| 8862 | इक्रा | ना. | घरको गारोको सट्टा सिमेन्ट गर्न मिल्ने गरी बाँसका भाटाबाट तयार गरिने टाटी। | |
| 8863 | इक्षु | ना. | उखु। | |
| 8864 | इक्षुमती | ना. | काठमाडौँका रुद्रमती र विष्णुमतीका बिच भागमा बग्ने हालको 'टुकुचा’ खोलाको पुरानो सांस्कृतिक नाम। | |
| 8865 | इक्ष्वाकु | ना. | पुराणअनुसार वैवस्वत मनुका छोरा; सूर्यवंशका पहिला प्रसिद्ध राजा। | |
| 8866 | इख | ना. | १. अरूको लाग्ने वचन सुनेर वा अरू व्यक्ति बनेको वा सप्रेको देखेर नजानिँदो किसिमले मनमा उठ्ने डाहा; प्रतिशोधका भावनाले मनमा उठ्ने द्वेष। | |
| 8867 | इख | ना. | २. रिस, इबी। | |
| 8868 | इखालु | वि. | १. ईख भएको; ईर्ष्यालु। | |
| 8869 | इखालु | वि. | २. डाहा गर्ने; डाहिल्लो। | |
| 8870 | इखालु | वि. | ३. कसैले आफूलाई हियाए वा अपमानित गरेमा त्यसको ईख लिई केही गरेर देखाउने आत्मसङ्कल्प राख्ने। | |
| 8871 | इखिनु | अ.क्रि. | कसैले आफूलाई हियाए वा अपमानित गरेमा केही गरेर देखाउने मानसिक अठोट गर्ने भाव वा काम (उदा.- पण्डित पितृप्रसादका कटुवचनले लेखनाथ इखिए र पछि ठुला कवि बने। )। | |
| 8872 | इख्याइ | ना. | इखिने वा इख्याउने भाव वा क्रिया। | |
| 8873 | इख्याइनु | अ.क्रि. | इख्याउने काम गरिनु। | |
| 8874 | इख्याउनु | प्रे. क्रि. | इखिने पार्नु; लोभ्याउनु। | |
| 8875 | इङ्गर | प्रत्य. | नाम शब्दका पछिल्तिर गाँसिएर प्रायः क्षुद्रता वा तुच्छताको अर्थ बुझाउने तद्धित- प्रत्यय (पात + इङ्गर = पतिङ्गर आदि )। | |
| 8876 | इङ्गल | प्रत्य. | नाम शब्दका पछिल्तिर गाँसिई विशेष अर्थ बुझाउने तद्धित प्रत्यय (काँचो + इङ्गल = कचिङ्गल, माया + इङ्गल = मथिङ्गल आदि)। | |
| 8877 | इङ्गला | ना. | योगशास्त्रअनुसार नाकको बायाँ प्वालबाट श्वास भित्रबाहिर गराउने नाडी; ईडा नाडी। | |
| 8878 | इङ्गला | ना. | (पिङ्गलाको उच्चारण- सादृश्यमा)। | |
| 8879 | इङ्गल्यान्ड | ना. | बेलाय। | |
| 8880 | इङ्गित | ना. | १. शरीरका अङ्ग, प्रत्यङ्गका हाउभाउ र चेष्टाबाट मनको भाव प्रकट गर्ने काम; सङ्केत; इसारा। | |
| 8881 | इङ्गित | ना. | वि. २. सङ्केत गरिएको; सङ्केति। | |
| 8882 | इङ्लिस | ना. | हे. अङ्ग्रेजी। | |
| 8883 | इचङ्गु | ना. | काठमाडौँ नगरदेखि पश्चिम दिशामा रहेको र यसै नामका नारायणको मन्दिरले गर्दा प्रसिद्ध भएको ठाउँ; काठमाडौँ उपत्यकाका चार नारायणमध्ये एक। | |
| 8884 | इचङ्गु नारायण | ना. | चार नारायणमध्ये इचङ्गुमा रहेका एक नारायण। | |
| 8885 | इचला | ना. | १. खेतको चारैतिर पानी अड्याउन बनाइएको केही अग्लो डिल; आली; खेतको आँठो। | |
| 8886 | इचला | ना. | २. आँचल। | |
| 8887 | इचा | ना. | चुच्चो बाङ्गो भएको र डेढ फुटजति लामो, धातुका भाँडाहरूको निर्माण गर्दा प्रयोग गरिने एक खालको ज्याबल। | |
| 8888 | इच्छा | ना. | १. कुनै चिजको प्राप्ति, समृद्धि, क्षय, हास आदिबारे मनमा लाग्ने आशा; यस्तो होस्, उस्तो होस् भन्ने कुराको आन्तरिक कल्पना; कामना; अभिलाषा। | |
| 8889 | इच्छा | ना. | २. चाहना; लालसा। | |
| 8890 | इच्छाधीन | वि. | इच्छामा अडेको वा रहेको; इच्छामुताबिकको; रोजीछाडी; ऐच्छिक। | |
| 8891 | इच्छानुरूप | वि. | चाहनाअनुसारको; भनेजस्तो। | |
| 8892 | इच्छापत्र | ना. | राजीखुसीले आफ्नो अधिकारमा रहेको चलअचल सम्पत्ति अरू कुनै पनि व्यक्तिले पाउने गरी लेखिदिएको काग। | |
| 8893 | इच्छाभोजन | ना. | चाहेबमोजिमको भोजन; मनमाफिकको खाना। | |
| 8894 | इच्छित | वि. | इच्छा गरिएको; चिताइएको; वाञ्छि। | |
| 8895 | इच्छिनु | अ.क्रि. | आफ्नो अधिकारको कुनै मालताल अरू कसैलाई दिने इच्छा हुनु। | |
| 8896 | इच्छु | वि. | इच्छा गर्ने; चाहना गर्ने; इच्छुक (प्रायः शब्दको पछिल्तिर गाँसिएर प्रयुक्त हुने, जस्तै- शुभेच्छु, हितेच्छु इ. )। | |
| 8897 | इच्छुक | वि. | इच्छा गर्ने; चाहना गर्ने; मनसुबा भएको; अभिलाषी; अर्थी। | |
| 8898 | इच्छ्याइनु | क.क्रि. | इच्छ्याउने काम होइनु। | |
| 8899 | इच्छ्याउनु | स.क्रि. | १. इच्छा प्रकट गर्नु; मनले चाहेको कुरो खोल्नु। | |
| 8900 | इच्छ्याउनु | स.क्रि. | २. आफ्ना हकभित्रको जायजेथा वा चल, अचल सम्पत्ति राजीखुसीले अर्काको हक हुने गरी लिखत गरिदिनु; इच्छापत्र लेखिदिनु। |