|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 1201 | अङ्कुरित | वि. | २. कुनै कुरा आँकुरा आए जस्तै प्रकट भएको। | |
| 1202 | अङ्कुल | ना. | काभ्राका जस्ता पात हुने, ससाना पहेँला रङका फूल फुल्ने र रातो रङमा सेता धर्सा भएका फल फल्ने काँडादार एक वृक्ष। | |
| 1203 | अङ्कुश | ना. | १. काँटा। | |
| 1204 | अङ्कुश | ना. | २. वाहनलाई हाँक्ने छडी। | |
| 1205 | अङ्कुश | ना. | ३. काँटा वा छडीले जस्तै कसैलाई रोक्ने, हाँक्ने वा नियन्त्रित गर्ने साधन। | |
| 1206 | अङ्कुश | ना. | ४. बन्धन; अङ्कुसे। | |
| 1207 | अङ्कुसे | ना. | १. कुनै वस्तुलाई तान्न प्रयोग गरिने टुप्पो घुँगुरिएको वा कापे परेको एक किसिमको काँटा वा फलामको साधन। | |
| 1208 | अङ्कुसे | ना. | २. हात्ती हाँक्ने सिलसिलामा हात्तीलाई तह लगाउन माहुतेद्वारा प्रयोग गरिने, टुप्पो नुहेको र अरू भाग सोझो हुने दुईमुखे काँटा। | |
| 1209 | अङ्कुसे | ना. | ३. कुनै कामकुरा व्यवहारमा परेको वा पारिएको यस्तै कापे वा अड्को (उदा.- मैले अङ्कुसे मिलाइसकेकाले त्यो मान्छे उम्किन सक्ने सम्भावना छैन। )। | |
| 1210 | अङ्कुसे जुको | ना. | मानिसको आन्द्रामा पाइने, मुख अङ्कुसेजस्तो घुम्रिएको, गोलो, रातो रातो र खैरो खैरो रङको, रगत कम गराउने जुको | | |
| 1211 | अङ्खट | ना. | १. अभिभाराको वहन; कबोल; प्रतिज्ञा (उदा.- नसक्ने कामको अङ्खट बोक्नु हुँदैन।) २. असजिलो अवस्था; खुँगे। | |
| 1212 | अङ्ग | ना. | १. कुनै सिङ्गो वस्तु प्रणाली वा संरचनाका अवयव वा हिस्सा। | |
| 1213 | अङ्ग | ना. | २. शरीरका भिन्न भिन्न भाग; शरीर; जिउ; आङ। | |
| 1214 | अङ्ग | ना. | ३. भाग; टुक्रा; अंश; खण्ड; घटक; हिस्सा। | |
| 1215 | अङ्ग | ना. | ४. कुनै मूल वस्तुको पूरक, सहायक, सहयोगी, अप्रधान वा गौण अंश। | |
| 1216 | अङ्ग | ना. | ५. आजको बिहारको भागलपुर क्षेत्रको आसपाससम्म रहेको ठानिने प्राचीन भारतीय जनपद। | |
| 1217 | अङ्ग | ना. | ६. अङ्गुलको ७. गुना बराबरको नाप; ८. अमल बराबरको नाप। | |
| 1218 | अङ्ग उपाङ्ग | ना. | कुनै वस्तु, प्रणाली वा संरचनाका प्रमुख अवयव वा खण्डका साथै ती अवयव वा खण्डको उपअवयव। | |
| 1219 | अङ्गक्षय | ना. | जीवको जो हुने शारीरिक विकास भइसकेपछि शारीरिक विकासको अवरोध वा क्रमिक ह्रासको स्थिति। | |
| 1220 | अङ्गज | वि. | १. शरीर वा अङ्गबाट उत्पन्न भएको। | |
| 1221 | अङ्गज | वि. | ना. २. रौं, नङ आदि। | |
| 1222 | अङ्गज | वि. | ३. छोराछोरी; सन्तान। | |
| 1223 | अङ्गज | वि. | ४. कामदेव। | |
| 1224 | अङ्गपतन | ना. | १. शरीरका अङ्गहरू आफ्नो स्थान छोडी झर्ने वा उछिट्टिने क्रिया। | |
| 1225 | अङ्गपतन | ना. | २. पौराणिक पात्रहरूले मृत व्यक्तिको लास वहन गरी देशदेशान्तर डुल्दा सो लास सडी गली शरीरका अङ्गहरू झर्ने वा खस्ने प्रक्रिया। | |
| 1226 | अङ्गपतन | ना. | (उदा.- महादेवले काँधमा सतीदेवीको लास बोकी देशदेशान्तर डुल्दा जहाँ जहाँ सतीदेवीको अङ्गपतन भयो, त्यहाँ त्यहाँ एक एकवटा पीठ कायम भयो। )। | |
| 1227 | अङ्गपीडन | ना. | कुनै नसाका कारणबाट शरीरको कुनै क्षेत्र वा भागमा हुने दुखाइ | | |
| 1228 | अङ्ग विच्छेदन | ना. | शल्यचिकित्साका क्रममा शरीरबाट यसको कुनै दूषित भाग वा अड्ङ्ग काटेर छुट्ट्याउने क्रिया। | |
| 1229 | अङ्ग संयोजन | ना. | शल्यचिकित्साका क्रममा शरीरको कुनै अङ्गलाई शरीरको अर्को वा अर्को भागको अङ्गसँग जोड्ने प्रक्रिया | | |
| 1230 | अङ्गतगुना | वि. | अङ्गहरूबाटै उत्पन्न भएको; शारीरिक वा अङ्गप्रत्यङ्गका कारणबाट उब्जिएको। | |
| 1231 | अङ्गद | ना. | १. पाखुरामा बाँधिने रत्न, मोती आदि अमूल्य द्रव्य जडेको सुनको गहना; केयूर; बाजु। | |
| 1232 | अङ्गद | ना. | २. रामायणमा वर्णित रामरावण युद्धमा रामको पक्ष लिने एक प्रसिद्ध वानरसरदार; सुग्रीवको दाजु बालीको छोरो। | |
| 1233 | अङ्गना | ना. | शुभलक्षणले युक्त भएकी स्त्री; सुन्दर अङ्ग भएकी नारी; सुलक्षणा नारी। | |
| 1234 | अङ्गप्रत्यङ्ग | ना. | हरेक अङ्ग; शरीर वा अन्य वस्तुको प्रत्येक भाग; शरीरका सानाठुला सबै अङ्ग। | |
| 1235 | अङ्गभङ्ग | ना. | १. शरीरको कुनै अवयवको टुटफुट वा मँचाइ। | |
| 1236 | अङ्गभङ्ग | ना. | २. स्त्रीजातिका हाउभाउ वा कटाक्ष आदि चेष्टा। | |
| 1237 | अङ्गभङ्ग | ना. | ३. कुटपिट आदिद्वारा ठुलै चोटपटक लागी भएको शरीरको कुनै भागको खती। | |
| 1238 | अङ्गभङ्गको खत | ना. | कसैलाई कुटपिट गरी लगाएको चोट वा खत; अङ्गभङ्गका कारणबाट भएको घाउ वा दाग; गम्भीर चोट। | |
| 1239 | अङ्गभङ्गी | ना. | दर्शकलाई मोहित पार्न पात्रद्वारा गरिने अभिनय; आँखा, मुख, हात आदि नचाएर नायिकाद्वारा प्रकट गरिने हाउभाउ। | |
| 1240 | अङ्गरक्षक | ना. | १. कसैका जिउज्यानको रक्षा गर्ने व्यक्ति। | |
| 1241 | अङ्गरक्षक | ना. | २. उच्च पदमा रहेका विशेष महत्त्वपूर्ण व्यक्तिहरूको सुरक्षाका निम्ति सधैँ साथमा रहने गरी तैनाथ गरिएको प्रहरी वा सैनिक; यस्ता प्रहरी वा सैनिकको समूह; आठपहरिया। | |
| 1242 | अङ्गरक्षक | ना. | ३. बालकहरूको हेरविचार गर्ने ददा। | |
| 1243 | अङ्गरक्षा | ना. | शरीरको रक्षा; जिउज्यानको सुरक्षा; शरीरका अङ्गहरूको हिफाज। | |
| 1244 | अङ्गराग | ना. | विशेषतः प्राचीन र मध्यकालीन समाजमा प्रचलित, शरीरमा घसिने सुगन्धित द्रव्य। | |
| 1245 | अङ्गवाक्य | ना. | मिश्र वाक्यभित्र रहेको, अर्थ बुझाउन अर्को वाक्यको अपेक्षा राख्ने, पूरक वा कारकको रूपमा रहेको उपवाक्य। | |
| 1246 | अङ्गवाक्य | ना. | (जस्तै- 'जसको किताब हो उसैलाई देऊ।' यो मिश्र वाक्यमा 'उसैलाई देऊ' अङ्गी वाक्यको अधीनमा रहेकाले 'जसको किताब हो' उपवाक्य अङ्गवाक्य बनेको छ। )। | |
| 1247 | अङ्गविकार | ना. | शरीरको बनावटमा भएको दोष; जिउका अवयवहरूमा भएको विकृति (कुँजो, डँडो, अन्धो आदि); शरीरका अवयवमा हुने घटबढ वा बाङ्गोटिङ्गो अवस्था। | |
| 1248 | अङ्गविक्षेप | ना. | १. दुखाइ वा संवेदनाले हातगोडा फ्याँक्ने काम। | |
| 1249 | अङ्गविक्षेप | ना. | २. नाचगानमा भावप्रदर्शन गर्न हातगोडा आदि अङ्गहरू नचाउने कार्य; हातगोडाको हाउभाउ। | |
| 1250 | अङ्गविद्या | ना. | सामुद्रिक शास्त्रका अनुसार शरीरका अङ्गप्रत्यङ्गको गठन वा तिनमा रहेका विभिन्न चिह्न वा हातगोडाका रेखाहरू हेरेर भएको वा पछि हुने कुरा बताउने शास्त्र; हस्तरेखा हेरेर शुभाशुभ फल पत्ता लगाउने विद्या। |