|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 1801 | अण्डकोष | ना. | स्तनपायी जीवजन्तुका भाले जातको लिङ्ग वा जननेन्द्रियका मन्तिरको वीर्यवाहक द्विफलक छालाको थैली; आँड। | |
| 1802 | अण्डच्छेदन | ना. | अण्डकोषको चिरफार गर्ने काम। | |
| 1803 | अण्डज | वि. | अन्डाबाट पैदा हुने; फुलबाट जन्मने (चराचुरुङ्गी, सर्प, माछा इ.)। | |
| 1804 | अण्डमूल | ना. | अण्ड वा आँडाको जरा; डिम्ब उत्पन्न हुने पोथी जीवका दुई प्रजनन अवयवमध्ये कुनै एक; अण्ड उत्पत्ति हुने स्त्रीयौनाङ्ग। | |
| 1805 | अण्डवाहिनी नली | ना. | स्त्री जातिका पाठेघरको मुखसम्म डिम्बहरू ल्याउने काम गर्ने नली। | |
| 1806 | अण्डविकार | ना. | अण्डकोषसम्बन्धी कुनै पनि रोग। | |
| 1807 | अण्डविच्छेदन | ना. | अण्डकोष काटेर छुट्ट्याउने क्रिया। | |
| 1808 | अण्डवृद्धि | ना. | अण्ड वा अण्डकोष बढ्ने वा सुन्निने कार्य; अण्डकोषमा पानी, बोसो आदि बढ्ने रोग; हन्डे रोग; हाइड्रोसिल | | |
| 1809 | अण्डशोथ | ना. | अण्डकोषको सुजन; अण्डकोष सुन्निने क्रिया। | |
| 1810 | अण्डस्थिरण | ना. | अण्डकोषलाई निश्चल गराउने क्रिया। | |
| 1811 | अण्डस्थूलन | ना. | अण्डकोषमा पानीको मात्रा बढी भएर फुल्ने क्रिया। | |
| 1812 | अण्डा | ना. | हे. अन्डा। | |
| 1813 | अण्डाकार/अण्डाकृति | वि. | चराचुरुङ्गीका फुलको जस्तै आकार भएको; अन्डाको बान्की परेको गोलाइ मिलेको लाम्चिलो। | |
| 1814 | अण्डाशय | ना. | भाले जीवको अण्ड रहने ठाउँ। | |
| 1815 | अण्डे | वि. | १. अण्डकोष सुन्निएको; ठुला अण्ड भएको। | |
| 1816 | अण्डे | वि. | २. आँडे। | |
| 1817 | अत: | क्रि.वि. | यस कारणले; यसैले; यसनिम्ति; यसउसले। | |
| 1818 | अतः एव | क्रि.वि. | कारण जनाउने वा तथ्यहरू बताउने वाक्य वा वाक्यखण्डपछि सो कारणको फल, असर वा तथ्यको निचोड दिने क्रममा प्रयोग गरिने, जोडसमेत बुझाउने शब्द; यसै कारण; यसै कारणले; यसैले। | |
| 1819 | अतथ्य | वि. | झुटो; अयथार्थ; तथ्यभन्दा विपरी। | |
| 1820 | अतथ्य | वि. | विप. तथ्य। | |
| 1821 | अतन्द्रित/अतन्द्रिल | वि. | १. कुनै पनि ताना नलिने; नउँघ्ने; अल्छी नगर्ने। | |
| 1822 | अतन्द्रित/अतन्द्रिल | वि. | २. जागा; सावधान; सतर्क। | |
| 1823 | अतन्द्रित/अतन्द्रिल | वि. | विप. तन्द्रिल। | |
| 1824 | अतर्कनीय | वि. | तर्कद्वारा जान्नबुझ्न नसकिने; तर्कभन्दा परको; अतर्क्स। | |
| 1825 | अतर्कित | वि. | १. सोच्तै नसोचेको; तर्कना नै नगरेको; कल्पना नै नगरिएको। | |
| 1826 | अतर्कित | वि. | २. आकस्मिक; अचानक आइपरेको। | |
| 1827 | अतर्क्य | वि. | तर्क गर्ने नसकिने वा नपर्ने; अन्दाज गर्न नसकिने; अचिन्त्य। | |
| 1828 | अतल | वि. | १. पिँध पत्ता लगाउन नसकिने; भुइँ छुन नसकिने किसिमको ज्यादै गहिरो; थाहा पाइनसक्नु गहिरो; अथाह गहिरो। | |
| 1829 | अतल | वि. | ना. २. पूर्वीय पौराणिक भूगोलअन्तर्गत सप्त पाताल (अतल, वितल, सुतल, तलातल, महातल, रसातल र पाताल) मध्ये पहिलो। | |
| 1830 | अतलस्पर्शी | वि. | १. पिँधसम्म छुने; पाताल छुने। | |
| 1831 | अतलस्पर्शी | वि. | २. ज्यादै गहिरो; थाहा पाइनसक्नु गहिरो; अथाह गहिरो; अत्यन्त गहन (उदा.- उहाँको अतलस्पर्शी विद्वत्ताबाट को प्रभावित नहोला ! )। | |
| 1832 | अताराङ्कित | वि. | ताराको चिह्न नलागेको वा नदिइएको; विशिष्ट तुल्याउन ताराको चिह्न नलगाइएको; ताराको चिह्न नलगाइएको र लिखित रूपमा नै उत्तर दिनुपर्ने (विधायिकाको बैठकमा गरिने प्रश्न)। | |
| 1833 | अताराङ्कित | वि. | विप. ताराङ्कि। | |
| 1834 | अतालिनु | अ.क्रि. | १. रुँदारुँदै सास फेर्न गाह्रो परी आत्तिएर झन् झन् ठुलो स्वरले रुनु; कहालिएर रुनु। | |
| 1835 | अतालिनु | अ.क्रि. | २. रुँदारुँदै सास रोकिएर बेहोसजस्तो हुनु; विह्वल हुनु; अलल्लिनु; अरल्लिनु। | |
| 1836 | अतालिनु | अ.क्रि. | ३. बुद्धिभ्रम हुनु; आत्तिनु। | |
| 1837 | अताले | वि. | अतालिने स्वभाव भएको; रुँदारुँदै बेहोस जस्तै हुने। | |
| 1838 | अताल्याइ | ना. | अतालिने क्रिया, किसिम वा भाव। | |
| 1839 | अताल्याइनु | क.क्रि. | अताल्याउने काम गरिनु; अतालिन लाइनु। | |
| 1840 | अताल्याउनु | प्रे.क्रि. | अतालिने पार्नु; अत्याउनु। | |
| 1841 | अतास | ना. | १. कुनै कुराबाट मन ज्यादै आत्तिने क्रिया; त्यसबाट डराउने वा त्रास मान्ने भाव। | |
| 1842 | अतास | ना. | २. ठुलो डर, त्रास वा भय; अत्यास; आतुस। | |
| 1843 | अतासिनु | अ.क्रि. | अतास मान्नु; अतासमा पर्नु; आत्तिनु। | |
| 1844 | अतास्याइ | ना. | अतासिने भाव, किसिम वा क्रिया। | |
| 1845 | अतास्याइनु | क.क्रि. | अतास्याउने काम गरिनु; अतासिन लाउनु। | |
| 1846 | अतास्याउनु | प्रे.क्रि. | अत्यास लाग्ने तुल्याउनु; अतासिन लाउनु; अत्त्याउनु। | |
| 1847 | अति | उप. | १. नाम र विशेषण शब्दको अगिल्तिर लागी आधिक्य, सीमा उल्लङ्घन, श्रेष्ठता, अतिशयता आदि बुझाउने उपसर्ग (अतिवृष्टि, अतिक्रमण, अतिवृद्ध, अत्याचार इ.)। | |
| 1848 | अति | उप. | वि. २. ज्यादा; ज्यादै; औधी; अतिशय; अत्यन्। | |
| 1849 | अति | उप. | (उदा.- राम त अति काम गर्दछ, ऊ अति सिपालु पनि छ।)। | |
| 1850 | अतिकण्ठ्य | वि. | भाषाशास्त्रअनुसार कण्ठस्थानको फेदबाट उच्चरित हुने (ध्वनि)। |