|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|
| 2501 | अनुपात | ना. | ५. कुनै काष्ठादि वा रसादि औषधी तयार गर्दा प्रयोग गरिने विभिन्न वस्तुको परस्परसापेक्ष मात्रा; अंश; भाग; भागबाँडो । | |
| 2502 | अनुपाती | वि. | अनुपातको; अनुपातसम्बन्धी; आनुपातिक । | |
| 2503 | अनुपादेय | वि. | १. उपादेयता वा उपयोगिता नभएको; अनुपयोगी। | |
| 2504 | अनुपादेय | वि. | २. स्वीकार गर्न लायक नभएको; ग्राह्य नभएको; अग्राह्य। | |
| 2505 | अनुपादेय | वि. | ३. कुनै प्रकारको पनि महत्त्व, मूल्य वा आवश्यकता नभएको; उपादेयतारहित; उपादेयताविहीन; अनावश्यक । | |
| 2506 | अनुपादेयता | ना. | १. उपादेयता वा उपयोगिताको अभाव; अनुपादेय हुनाको भाव । | |
| 2507 | अनुपादेयता | ना. | २. ग्रहण गर्न वा स्वीकार गर्न लायक कुनै पनि गुणको अभाव; कुनै पनि प्रकारको महत्त्व, मूल्य, उपयोगिता वा प्रयोजनको अभाव। | |
| 2508 | अनुपान/अनुपाम | ना. | १. आयुर्वेदिक औषधीमा एक औषधीका साथसाथै मिसाइएको कुनै अर्को औषधी । | |
| 2509 | अनुपान/अनुपाम | ना. | २. औषधी खाएपछि वा साथसाथै खाइने अर्को औषधी वा खाद्य वस्तु । | |
| 2510 | अनुपान/अनुपाम | ना. | ३. औषधीको ठिक्क अड्कलिएको मात्रा । | |
| 2511 | अनुपूरक | वि. | १. पहिले भएको कामको वा पहिलेका वस्तुको अपुगमा थपिने; नपुग भएमा थप गरिने; सम्पूरक । ना. | |
| 2512 | अनुपूरक | वि. | २. त्यसरी थपिने वस्तु। | |
| 2513 | अनुपूरित | वि. | भइसकेको काम, भएको वस्तु आदिमा कमी वा अपूर्ण भई पछिबाट पूर्ति गरिएको; पछिबाट थपिएको; पूरा गरिएको; सम्पूरित। | |
| 2514 | अनुप्रस्थ | ना. | १. सितार, गितारजस्ता तारवाद्यमा औँलाले तारलाई रगड्दा पहिलोपल्ट निस्कने कम्पन; तार आदिबाट पहिलोपल्ट आउने स्वर । वि. | |
| 2515 | अनुप्रस्थ | ना. | २. क्षितिजसँग सम्बन्ध रहेको; आकाशसँग सम्बन्धित; क्षैतिज । | |
| 2516 | अनुप्राणित | वि. | १. प्राण हालिएको; सजीव तुल्याइएको । | |
| 2517 | अनुप्राणित | वि. | २. प्रेरणा प्रदान गरिएको; प्रेरित गरिएको । | |
| 2518 | अनुप्राणित | वि. | ३. निकै मात्रामा प्रभावित; प्राणवान्; सजीव; उत्प्रेरित; प्रेरित। | |
| 2519 | अनुप्रास | ना. | साहित्यसिद्धान्तअनुसार पद वा पदावलीअन्तर्गत समान ध्वनि भएका एक वा अनेक व्यञ्जनवर्णको बारम्बार आवृत्ति हुँदा हुन जाने शब्दालङ्कार ( छेकानुप्रास, वृत्त्यनुप्रास, श्रुत्यनुप्रास, लाटानुप्रास, अन्त्यानुप्रास इ।)। | |
| 2520 | अनुबद्ध | वि. | कुनै मुख्य विषयवस्तुसँग सम्बद्ध; कसैका प्रति बफादारीपूर्वक संलग्न भएको । | |
| 2521 | अनुबन्ध | ना. | १. दुई वा धेरै व्यक्ति, संस्था, पक्ष आदिका बिचको सम्झौता । | |
| 2522 | अनुबन्ध | ना. | २. त्यस्तो सम्झौताको लिखत । | |
| 2523 | अनुबन्ध | ना. | ३. ग्रन्थसँग सम्बन्धित विषय, प्रयोजन र विषयी यी तीनैको सम्बन्धमध्ये कुनै एक । | |
| 2524 | अनुबन्धन | ना. | अनुबन्ध; करार; सम्झौता। | |
| 2525 | अनुबन्धन अधिकृत | ना. | कार्यालय आदिमा अनुबन्ध गर्ने अधिकारी । | |
| 2526 | अनुबन्धित | वि. | अनुबन्ध गरिएको । | |
| 2527 | अनुभरण | ना. | कुनै सेवामा जीवन बिताउने मान्छेका मृत्युपछि उनीहरूका स्वास्नी, छोराछोरीले जीवननिर्वाहका निमित्त पाउने जीवनवृत्ति; अनुवृत्ति। | |
| 2528 | अनुभव | ना. | १. इन्द्रिय वा स्नायुहरूका माध्यमबाट उत्पन्न उद्दीपनको फलस्वरूप प्रकट हुने मानसिक अनुक्रिया; अनुभूति; संवेदन। | |
| 2529 | अनुभव | ना. | २. पाँचै इन्द्रियले भोगी केही कुरो चाल पाउने क्रिया वा त्यसरी चाल पाएको ज्ञान । | |
| 2530 | अनुभव | ना. | ३. भोगाइ, चेताइ, बेहोराइ आदिको क्रिया वा प्रक्रिया । | |
| 2531 | अनुभव | ना. | ४. उक्त क्रियाप्रक्रियाबाट प्राप्त मानसिक बोध | | |
| 2532 | अनुभव | ना. | ५. स्वाद, गुण, विशेषता आदिको उपभोग तथा त्यस्तो उपभोगबाट प्राप्त बौद्धिक लाभ । | |
| 2533 | अनुभव | ना. | ६. उमेर, व्यस्तता, सहभागिता आदिले गर्दा विचार र शिल्पमा आउने परिपक्वता; दक्षता; चातुर्य । | |
| 2534 | अनुभववाद | ना. | अनुभवलाई नै प्रधानता दिने एक दर्शन । | |
| 2535 | अनुभववादी | वि. | अनुभववादसम्बन्धी; अनुभववादको अनुयायी । | |
| 2536 | अनुभवहीन | वि. | अनुभव नभएको । | |
| 2537 | अनुभवहीनता | ना. | अनुभवहीन चाल वा अवस्था। | |
| 2538 | अनुभवात्मक | वि. | अनुभवसँग सम्बन्धित। | |
| 2539 | अनुभवाश्रित | वि. | अनुभवको भर परेको; अनुभवमा अडेको (ज्ञान, विचार इ.)। | |
| 2540 | अनुभवी | वि. | अनुभव भएको वा पाएको । | |
| 2541 | अनुभाव | ना. | १. साहित्यशास्त्रअनुसार, मनमा कुनै भाव उब्जँदा र विशेषतः कुनै रसको अनुभूति हुँदा प्रकट हुने मानसिक र शारीरिक व्यापार; भावलाई उपयुक्त लक्षणद्वारा प्रकाशित गर्ने मानसिक र शारीरिक व्यापार । | |
| 2542 | अनुभाव | ना. | २. भरतको रसनिष्पत्तिसम्बन्धी सूत्रअनुसार विभाव र व्यभिचारी भावका साथ रसनिष्पत्तिमा भूमिका खेल्ने तत्त्व; स्थायी भाव उद्दीप्त भएपछि त्यसका आश्रयमा प्रकट भएर स्थायी भावलाई बाहिर प्रकाश गर्ने कार्यश्रेणीको व्यापार । | |
| 2543 | अनुभाव | ना. | ३. मर्यादा; चमक; शक्ति । | |
| 2544 | अनुभाव | ना. | ४. वैभव; प्रभाव। | |
| 2545 | अनुभाव | ना. | ५. सङ्कल्प; विश्वास । | |
| 2546 | अनुभावन | ना. | १. शरीरका चेष्टा, मुद्रा वा भङ्गिमाद्वारा मनका भावको प्रकाशन । | |
| 2547 | अनुभावन | ना. | २. अनुभाव व्यापार । | |
| 2548 | अनुभाव्य | वि. | १. अनुभव नगरी नहुने; अनुभव गर्नुपर्ने । | |
| 2549 | अनुभाव्य | वि. | २. अनुभव गर्न सकिने । | |
| 2550 | अनुभूत | वि. | १. अनुभव गरिएको; अनुभूतिका रूपमा ग्रहण गरिएको । |